insert_link 34 Noticias Espesialista Sira Aprezenta Preokupasaun Kona-bá Problema Ra’es-badak no Mánutrisaun iha Timor-Leste Díli, 24 Agostu 2026 (RAFA) — Oradór espesialista David Basley no Shapiro hato’o preokupasaun boot kona-bá problema mánutrisaun, liuliu stunting ka ra’es-badak iha Timor-Leste. Sira konsidera problema ida ne’e nu’udar asuntu fundamental ne’ebé presiza atensaun no asaun sériu husi Estadu, Governu no komunidade. Ra'es-badak (stunting) mak kondisaun ne'ebé labarik nia kresimentu fíziku badak liu kompara ho nia idade tanba falta ai-han nutritivu iha tempu naruk, liu-liu iha tinan ida dahuluk […] todayAugust 24, 2026 60 34
insert_link 35 Noticias AI Lori Kompetisaun Foun no Inovativu Maibé Ho Responsabilidade Díli, 24 Agostu 2026 (RAFA)- Teknolojia lori influensia foun ba sosiedade nia moris no ho prezensa Artificial Inteligence (AI) lori kompetisaun foun no inovativu, maibé ema hanesan motór sentrál ba teknolojia tenke ho responsabilidade. Sientista no Premiadu Nobel da Paz (Premiu Turing/ACM 2o21), Jack Dongarra iha Semináriu Teknolójia Artifisial iha Palásiu Prezidensiál, Seguda-ne’e, ema hotu tenke hanoin iha paralelu kona-bá infraestrutura dadus nian mós, ida-ne'e ba saida, dadus saida mak […] todayAugust 24, 2026 39 35
insert_link 38 Noticias Ministériu Edukasaun Sei Integra Siénsia AI iha Kurikulu Eskolar Díli, 24 Agostu 2026 (RAFA) — Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus konfirma katak tempu badak sei intrega siénsia Intelijénsia Artifisiál (AI) iha kurikulu eskolar iha futuru. Ministra Dulce de Jesus hateten Ministériu Edukasaun ba oin tau importansia atu iha polítika ne’ebé bele haforsa komprensaun estudante no profesór sira kona-bá utilizasaun AI, inklui aspetu seguransa no responsabilidade iha nia utilizasaun. “Agora ita iha era dijitalizasaun, ita mós halo formasaun ba profesór […] todayAugust 24, 2026 85 38
insert_link 19 Noticias Nasaun Sira Ne’ebé Frajil no Post Konflitu Presiza Dame no Dezenvolvimentu Díli, 24 Agostu 2026 (RAFA)- Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, konsidera nasaun sira ne’ebé sei frajil no post konflitu presiza dame no dezenvolvimentu lao hamutuk, tanba laiha dezenvolvimentu, pás mós sei fraku. Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão koloka asuntu ne’e iha aprezentasaun husi Robert C Merton iha Sentru Konvensaun Díli (CCD), Segunda-ne'e, hodi hato’o nia presepsaun kona-bá esperiénsia husi nasaun sira ne'ebé tama iha g7+, organizasaun intergovernamentál ne'ebé reune nasaun […] todayAugust 24, 2026 75 19
insert_link 3 Noticias IDN Fasilita Formasaun Kona-bá Prevensaun no Kombate Violénsia Bazeia Ba Jéneru Ba Militár no Polísia Feto sira Díli, 24 Agostu 2026 (RAFA) – Institu Defeza Nasionál (IDN), Segunda-ne’e, fasilita formasaun ba membru militár feto, Polísia no estudante sira ho objetivu atu hasa’e koñesimentu no kapasidade kona-ba prevensaun no kombate violénsia bazeia ba jéneru (VBG), liuliu violénsia doméstika, iha instituisaun no sosiedade. Xefe Estadu-Maior Jenerál F-FDTL, Tenente Jenerál Domingos Raul Falur Rate Laek, iha nia diskursu abertura ba formasaun iha Kuartel Jenerál F-FDTL ne´e hatete katak F-FDTL kontinua […] todayAugust 24, 2026 50 3
insert_link 3 Noticias Panelista Francis Arnold ho Brian Suzere Timor-Leste Investe Didi’ak iha Setór Agrikultura no Rekursu Naturais Díli, 24 Agostu 2026 (RAFA) — Panelista Francis Arnold no Brian P. Schmidt suzere Timor-Leste investe ho didi’ak iha setór agrikultura no rekursu naturais atu garante kresimentu ekonomia no moris di’ak ba jerasaun futuru. Panelista hato’o sira-nia hanoin ne’e durante sesaun aprezentasaun kona-bá siénsia no dezenvolvimentu iha eventu SCI-Tech Expo 2026, ne’ebé hala’o iha Sentru Konvensaun Díli (CCD), Segunda-ne’e. Francis Arnold subliña katak Timor-Leste iha ambiente naturál no rekursu ne’ebé […] todayAugust 24, 2026 39 3
insert_link 3 Noticias Timor-Leste Presiza Investe Maka’ás iha Edukasaun no Saúde Díli, 24 Agostu 2026 (RAFA)- Premiadu Nobel iha Fizika, Brian Paul Schmidt hateten, Timor-Leste presiza investe maka'ás iha área edukasaun no saúde nu'udar fundasaun ba dezenvolvimentu sientífiku no kreximentu nasionál ba tinan 50 tuir mai. Sientista no Astrofíziku Australianu-Amerikanu ne’ebé mós hanesan Premiadu Nobel iha Fizika, Brian Paul Schmidt hato’o kestaun ne'e liuhosi nia palestra iha Simeira Siénsia, Dezenvolvimentu, Inovasaun no Teknolojia 2026 ne’ebé hala´o iha Sentru Konvensaun Díli (CCD), […] todayAugust 24, 2026 33 3
insert_link 3 Noticias Ekonomista James A. Robinson: Sistema Finanseiru Tenke Foka Ba Jestaun Risku no Inserteza Díli, 24 Agostu 2026 (RAFA)- Ekonomista no Sientista Polítiku Britániku-Amérika, James A. Robinson, hatete dezenvolvimentu sistema finanseiru tenke konsidera jestaun risku no inserteza, liuliu iha prosesu foti desizaun ba planeamentu atu garante sustentabilidade iha jestaun finanseira. Iha ámbitu Expozisaun Simeira Siénsia, Dezenvolvimentu, Inovasaun no Teknolojia 2026 ne’ebé hala´o iha sentru Konvensaun Díli (CCD), Segunda-ne’e, Ekonomista no Sientista Polítiku Britániku-Amérika, James A. Robinson, destaka nia preokupasaun sira kona-bá Inteligénsia Artifisiál (IA) […] todayAugust 24, 2026 48 3
insert_link 4 Noticias Timor-Leste Tenke Uza Siensia Teknolojia Ho Responsabilidade Díli, 24 Agostu 2026 (RAFA) - Prinseza Sonam Dechen Wangchuck husu entidade Timor-Leste tenke hasa’e tan kapasidade sientífika no uza teknolojia, inklui Inteligénsia Artifisial (AI) ho responsabilidade. Liuhosi diskursu iha ámbitu abertura simeira internasionál ba dezenvolvimentu iha Sentru KOnvensuan Díli (CCD, sigla portugés), Segunda-ne’e, Prinseza Sonam Dechen Wangchuck, hateten mundu agora tama ona iha era dijitalizasaun, ne’ebé ema barak uza teknolojia hanesan AI, bioteknolojia, siénsia klimátika no forma foun sira […] todayAugust 24, 2026 51 4