Noticias

Inan-Aman Haruka Oan Fa’an Sasan iha Dalan Ninin Krime Kontra Direitu Labarik

todayJune 15, 2026 55

Background
share close

Díli, 15 Juñu 2026 (RAFA.TL)- Instituto Para a Defesa dos Direitos das  Kriansas (INDICA), konsidera inan-aman ka parentis sira ne’ebé kontinua haruka oan sira fa’an sasan iha dalan ninin hanesan krime públiku no presiza iha invetigasaun atu garante labarik hotu iha liberdade totál ba goza sira-nia direitu asesu ba edukasaun, uza tempu livre ba estuda, tenke han tuir oras no uza tempu balu hodi haksolok (halimar) ho kolega sira.

Preokupasaun ne’e Prezidente INDICA, Dinorah Granadeiro hato’o abertamente ba públilku hafoin hasoru malu ho Prokuradór Jerál Repúblika (PGR), Nelson de Carvalho iha edifisu PGR, Colmera, Díli, Segunda (15/06/2026), hodi buka solusaun hamutuk kona-bá labarik  sira ne’ebé kontinua fa’an sasan iha dalan ninin.

INDICA hanesan organizasaun ida ne’ebé foku ba asuntu labarik halo monitorizasaun no mós halo sensibilizasaun oinsá maka atu responde ba situasaun sira ne’ebé iha ligasaun ho labarik, liu-liu labarik kiik sira ne’ebé kontinua fa’an sasan iha dalan ninin.

“Inan-aman sira ne’ebé maka haruka oan sira ki’ik  ba fa’an sasan iha dalan ninin hodi responde ba ekonomia família ne’e konsidera krime,”  Prezidente INDICA, Dinorah Granadeiro argumenta.

Nia esplika iha kódigu penál balu ne’ebé maka proteje mós labarik kiik sira nia direitu, oinsá maka atu bele asesu ba edukasaun, uza tempu livre atu estuda, tenke han tuir oras, uza tempu balu hodi haksolok ho nia belun sira.

“Ita nia kodigu penal ko’alia klaru iha ne’ebá iha artigu 105 alinea B ne’ebé maka ko’alia klaru kona-bá partisipasaun ekonomia tuir esplikasaun husi prokuradór nian banhira iha situasaun ne’e iha mekanismu hotu ita halo labele ona no sei kontinua tenke ba iha asaun legal,’’ nia informa.

Tuir dadus ne’ebé maka INDICA  iha labarik  sira ne’ebé maka fa’an sasan iha dalan ninin maioria maka eskola iha nivel primaria, iha mós labarik balu ne’ebé maka la eskola, INDICA mos kontinua servisu hamutuk ho Ministeriu Edukasaun hodi hare asuntu ne’e.

INDICA observa mós katak maioria labarik sira ne’ebé maka fa’an sasan iha dalan ninin no kontinua eskola sira halo manejamentu ba tempu, iha oras eskola, sira tuir aula, depois sai husi eskola kontinua ba fa’an sasan, mas tuir lolos sira tenke utiliza ba estuda no deskansa ida ne’e maka sira uja fali hodi ba fa’an sasan ida ne’e krime.

INDICA hanesan instituisaun independente mantein nia servisu sira ho independe no konsidera katak ida ne’e hanesan krime Públiku ida, ne’ebé maka inan-aman halo hasoru oan sira, tanab ne’e sei deit maka halo asaun ida ne’e tenke hato’o ba iha prokurador jeral atu foti asaun ne’ebé legal hasoru inan-aman

“Iha futuru maka iha asaun ruma ne’ebé INDICA adota ba responsavel sira liu-liu inan-aman labele hakfodak tanba sira informa no konsidera katak ne’e krime Públiku se deit maka hare labarik sira ne’ebé maka inan-aman kuidador labarik maka utiliza labarik sira ne’e favor bele hato’o keisa mai prokurador atu halo prosesu,” Nia esklarese.

INDICA mós kontinua husu ba responsavel sira hanesan inan-aman hahú agora, labele haruka tan oan sira ba fa’an sasan tanba sira nia direitu fundamentu ne’e estadu Timor konsagra ona iha Konstituisaun no ratifika no konsagra ona iha direitu labarik.

Jornalista: Remigia locatelli/Editór: Vito Salvadór

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!