Timor-Leste Avansa Ba Integrasaun Totál iha ASEAN ho Ratifikasaun Protokolu Cebu

Reuniaun Konsellu Ministru iha Palásiu Governu, Kuarta 03 Juñu 2026.

Díli, 03 Juñu 2026 (RAFA.TL)– Ministru Negosiu Estránjeiru no Koopersaun (MNEK), Bendito dos Santos Freitas, Kuarta (03/06/2026), hateten governu aprova proposta Rezolusaun Parlamentu Nasionál ba ratifikasaun Protokolu Cebu ne’ebé Altera Karta Asosiasaun Nasoins Sudeste Aziátiku (ASEAN) nian no Timor-Leste avansa ba integrasaun totál iha ASEAN.

“Ami aprezenta proposta ida ba Parlamentu Nasionál, rezolusaun ida atu ratifika protokolu Cebu foin dadauk akontese iha simeira ASEAN ba dala-48 iha ne’ebá iha protokolu ida ne’e maka loke dalan atu halo alterasaun ba karta ASEAN nia ne’ebé estabelese iha 20  Novembru 2007 iha Singapura hafoin tinan 19 tuir mai iha simeira Kuala Lumpur iha ne’ebá ita nia primeiru ministru asina ita nia integrasaun plena ba ASEAN,” MNEK Bendito dos Santos Freitas informa.

Governante ne’e haktuir, rezolusaun ida ne’e tenke submeter, hodi nune´e, bele hetan aprovasaun hodi halo altersaun ba karta ASEAN nia iha artigu 4, tanba dadaun ne’e artigu ne’e  sei mantein ho membru 10, ho  nune’e  tenke halo altersaun hodi aumenta tan Timor-Leste hodi kompleta ba 11.

Iha Kuarta neé, Konsellu Ministrus aprova proposta Rezolusaun Parlamentu Nasionál, ne’ebé aprezenta husi Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas no hosi Vise-Ministra ba Asuntus ASEAN, Milena Maria da Costa Rangel,  ba ratifikasaun Protokolu Cebu ne’ebé Altera Karta Asosiasaun Nasoins Sudeste Aziátiku (ASEAN) nian.

Protokolu ne’ebé adota iha Simeira ASEAN ba dala 48, ne’ebé hala’o iha Cebu, Filipina, iha loron 8 fulan-Maiu tinan 2026, atualiza formalmente Karta ASEAN nian hodi reflete admisaun Timor-Leste nian nu’udar Estadu-Membru ba dala sanulu-resin-ida Organizasaun ne’e nian. Alterasaun ne’e inklui atualizasaun ba lista ofisiál Estadus-Membrus nian, no mós bandeira no emblema ASEAN.

Ratifikasaun ba instrumentu ida-ne’e nu’udar pasu ida tan iha prosesu integrasaun plena Timor-Leste nian iha ASEAN, hodi asegura partisipasaun nasaun nian iha enkuadramentu institusionál organizasaun ne’e nian no mós kumprimentu ba kompromisu sira ne’ebé hala’o ona ho nia adezaun ba karta ASEAN.

Jornalista: Remigia Locatelli/Editór: Vito Salvadór