Noticias

Timor-Leste Suspende Temporáriu Atividade Letiva Prezensiál Durante Loron Tolu

todayOctober 14, 2026 123 1

Background
share close

Díli, 14 Outubru 2026 (RAFA)—Governu Timor-Leste liu hosi Ministériu Edukasaun no Ministériu Administrasaun Estatál,  fó sai avizu ofisiál hodi suspende temporáriu atividade letiva prezensiál durante loron-tolu, 15, 16, 17 fulan-Outubru 2026 iha Estabelesimentu Públiku, husi nivel Ensinu Pre-Eskolár, Ensinu Báziku to’o Ensinu Sekundáriu Jerál – Ensinu Sekundáriu Tékniku Vokasionál iha territóriu nasionál tomak.

Bazeia ba informasaun sira-ne’ebé fó sai husi Diresaun Nasionál Meteorolojia no Jeofízika kona-ba kualidade ár nian ne’ebé mak daudaun ladi’ak tanba kontaminadu ho partíkula poluente sira ne’ebé mai husi ahi-suar husi rejiaun ka nasaun viziñu;

Haree ba risku sira ba saúde públiku ne’ebé mosu husi espozisaun ba partíkula poluente sira-ne’ebé taka iha ár territóriu Timor-Leste nian, no nesesidade atu foti dezafiu prevensaun nian ne’ebé destinadu atu proteje estudante, manorin no membru seluk husi komunidade edukativa.

Liu husi konferénsia imprensa, iha Díli, Kuarta-ne’e, Sekretáriu Estadu Ensinu Sekundáriu no Eskola Téknika,Domingos Lopes Lemos, ho diretor Jeral Desentralizasaun no Governu Lokal MAE António Augosto Guterres, konfirma katak tetu ba preokupasaun husi Prezidente  Repúblika, José Ramos-Horta kona-bá situasaun ahi-suar ne’e no bele afeta ba saude labarik no joven sira-nian iha eskola sira;

Bazeia ba baze legál sira iha aneksu, Ministériu Edukasaun no Ministériu Administrasaun Estatal deside hodi suspende temporária atividade letiva prezensiál sira iha estabelesimentu públiku, partikulár no kooperativa sira-ne’ebé integra iha rede servisu públiku ensinu nian: Ensinu Sekundáriu Jerál no Ensinu Sekundáriu Tékniku-Vokasionál nian, Ensinu Baziku no Pre-Eskolár;

Durante períodu suspensaun, bele foti modalidade alternativa sira ba akompañamentu pedagójiku, tuir orientasaun husi servisu kompetente sira;

Durante períodu suspensaun nian, rekomenda ba komunidade edukativa sira atu hala’o tarefa balu hanesan:  labele autoriza oan sira atu la’o sai husi uma se la nesesáriu,  no labele halo atividade fízika iha li’ur (hela iha uma-laran).

Uza máskara protesaun respiratória ne’ebé adekuadu bainhira iha nesesidade atu sai husi uma;

Mantein odamatan no janela uma nian taka durante períodu ne’ebé iha konsentrasaun suar ka partíkula poluente aas;

Atu labele sunu fo’er ka materiál seluk ne’ebé bele hasa’e poluisaun atmosférika;

Ba Diretór estabelesimentu públiku no eskola sira ne’ebe tama iha rede servisu públiku nian, tenke asegura dezenvolvimentu no divulgasaun husi komunikadu ida-ne’e ba: estudante, dosente, ajente la’ós dosente, inan-aman no komunidade edukativa sira;

No mós iha loron ohin, 14 Outubru 2026, sei uza loron ne’e hodi prepara no orienta estudante sira atu estuda iha uma de’it durante loron tolu. Dirijente eskolár iha nivel ensinu sira tenke asegura katak manorin presiza fó serbisu ba uma/TPC ba estudante sira,

Estabelesimentu ensinu sira tenke elabora planu espesífiku ida kona-bá rekuperasaun atividade ensinu no aprendizajen nian, ne’ebé bele halo liuhosi Grupu Traballu Profesores  Sábadu, 17 Outubru;

Rekomenda mós ba eskola sira-ne’ebé la tama iha rede oferta públika ka eskola internasionál sira, atu tau konsiderasaun ba labarik sira-nia saúde no bele halo desizaun bazeia ba komunikadu imprensa ida-ne’e.

Jornalista: Cesarinha de Carvalho

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!