Noticias

Timor-Leste Asina Deklarasaun Adezaun Ba Konvensaun Kona-bá Munisaun Kluster

todaySeptember 16, 2026 47 19 5

Background
share close

Díli, 16 Setembru 2026 (RAFA) — Timor-Leste marka etapa importante ida iha kompromisu ba dezarmamentu umanitáriu no dame internasionál, liu hosi asinatura deklarasaun adezaun ba konvensaun kona-bá Munisaun Kluster (CCM).

Iha dokumentu adezaun ofisialmente Timor-Leste nian, ba Konvensaun Internasionál kona-ba Munisaun Kluster (3RC-CCM) ne’e asina entre Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas ho Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Negósiu Laos no Prezidente Konferénsia Revizaun Datoluk, Thongsavanh Phomvihane.

Durante sesaun Konferénsia Revizaun Datoluk kona-ba Konvensaun Munisaun Fragmentasaun, ne’ebé Governu RDP Laos organiza, ho tema “Akselera Progresu ba Mundu ida Livre hosi Ameasa Munisaun Fragmentasaun.”

Ministru Bendito Freitas deklara, adezaun Timor-Leste nian ba Konvensaun ne’e la’ós de’it instrumentu internasionál ida ba dezarmamentu, maibé mós nu’udar instrumentu ida ba seguransa umana, dignidade umana no responsabilidade komún atu proteje jerasaun futuru sira.

Reflete ba Timor-Leste nia istória rasik kona-ba konflitu no nia jornada ba dame, Ministru Bendito subliña, konsekuénsia husi funu bele kontinua durante tempu naruk maski konflitu remata ona, no bele afeta komunidade no jerasaun sira-ne’ebé laiha parte ida iha desizaun sira ne’ebé lori ba konflitu.

“Timor-Leste iha esperiénsia rasik reforsa nia konviksaun katak, protesaun ba sivíl sira no preservasaun ba dignidade umana tenke kontinua sai nu’udar parte sentrál husi kooperasaun internasionál,” hatete Ministru Bendito Freitas, hafoin asina deklarasaun iha Sentru Konvensaun Vietniane, ne’ebé Rafa asesu liu husi Komunikadu Inprensa, Kuarta ne’e.

Ministru hatutan, kona ba importánsia multilateralizmu no asaun koletiva internasionál atu responde ba dezafiu sira-ne’ebé liu fronteira nasionál. Direitu internasionál, kompromisu komún no kooperasaun signifikativa kontinua sai nu’udar instrumentu importante atu prevene katak, trajédia sira husi pasadu la sai eransa ba jerasaun futuru sira.

Asinatura ne’e akontese mós iha momentu ne’ebé Timor-Leste kontinua hametin nia partisipasaun iha sistema multilaterál internasionál. Ministru Bendito destaka katak, iha 14 Setembru 2026, Timor-Leste hetan ofisialmente akollimentu nu’udar Estadu-Membru da-182 husi Ajénsia Internasionál ba Enerjia Atómika (IAEA), ne’ebé reflete nasaun nia kompromisu ba multilateralizmu, kooperasaun internasionál no utilizasaun pasífika ba siénsia no teknolojia.

“Liu hosi Deklarasaun Adezaun ba Konvensaun kona-ba Munisaun Kluster, Timor-Leste reafirma nia determinasaun atu transforma nia prinsípiu sira ba asaun konkreta no kontribui ativamente ba universalizasaun no implementasaun objetivu sira Konvensaun nian,” tenik Ministru Bendito Freitas.

Ho asinatura deklarasaun adezaun ba Konvensaun Internasionál ne’e, ba oin, Timor-Leste buka atu servisu hamutuk ho Governu Laos, Estadu-Membru ASEAN sira, no mós Estadu Parte sira no parseiru internasionál sira atu promove dezarmamentu umanitáriu no hametin esforsu koletivu hodi harii mundu ida ne’ebé seguru no dame liután.

Jornalista: Cesarina de Carvalho

 

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!