Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Díli, 22 Juñu 2026 (RAFA.TL) – Prezidente Repúblika Portugés, António José Seguro, Domingu (21/06/2026) hato’o ninia lamentasaun kle’an ba falesimentu Francisco Guterres “Lú-Olo”, eis-Prezidente Repúblika Timor-Leste, hodi destaka ninia “papél inkotornável” ba istória país nian, hahú hosi luta ba libertasaun nasionál to’o konsolidasaun Estadu Direitu Demokrátiku.
Liu hosi nota ofisiál ne’ebé publika iha pájina ofisiál Prezidénsia Repúblika Portugés nian, Xefe Estadu portugés subliña katak Lú-Olo “hela metin iha memória koletiva Timoroan nian, hamutuk ho figura istóriku sira seluk, nu’udar arkitetu prinsipál ida ba konstrusaun instituisaun demokrátiku sira iha Timor-Leste”.
Seguro fó hanoin katak Francisco Guterres Lú Olo hala’o knaar importante tebes iha momentu desizivu sira ba nasaun foun ne’e.
Hafoin ukun-an iha 2002, Lú-Olo asume kargu nu’udar prezidente Asembleia Konstituinte, órgaun ne’ebé hakerek Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste nian.
Bainhira Asembleia Konstituinte transforma ba Parlamentu Nasionál, Lú-Olo sai prezidente dahuluk ba órgaun lejizlativu ne’e, kargu ne’ebé nia kaer durante lejizlatura rua.
Antes ne’e, nu’udar kuadru istóriku Frente Revolusionária Timor-Leste Independente (FRETILIN), nia lidera partidu iha tempu susar liu durante okupasaun Indonézia no iha períodu tranzisaun ba independénsia. Iha 2017, Lú-Olo eleitu ba Prezidente Repúblika, mandatu ne’ebé remata iha 2022.
Ba Prezidente Seguro, marka prinsipál hosi lideransa Lú-Olo nian mak “kapasidade atu promove diálogu no rekonsiliasaun”.
Nota hosi Palásiu Belém refere katak, “iha funsaun oioin no ezijente ne’ebé nia hala’o, Lú-Olo destaka an liu hosi maneira oinsá nia halo apelu ba unidade nasionál, hodi defende nafatin importánsia diálogu polítiku nian no halo apelu konstante ba dame no estabilidade”.
Komunikadu ne’e sai hanesan reasaun ofisiál dahuluk hosi Xefe Estadu estranjeiru ida hafoin família anunsia mate Lú-Olo nian iha domingu ne´e. Tuir informasaun ofisiál, eis-Xefe Estadu Timor-Leste hakotu iis iha Ospitál Prince Court, Kuala Lumpur, Malázia, iha ne’ebé nia baixa semana hirak nia laran hodi simu tratamentu médiku intensivu.
Iha finál nota ne´e, António José Seguro hato’o “kondolénsia sinseru” ba família Francisco Guterres Lú-Olo, ba ninia belun sira, ba militante FRETILIN no ba povu Timor-Leste tomak. “Portugál hamriik hamutuk ho Timor-Leste iha momentu triste ida-ne’e no rekoñese kontribuisaun boot ne’ebé Lú-Olo fó ba liberdade no demokrasia”, hakotu nota ne’e.
REMATA
Written by: RafaFM
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt