Noticias

Prezidénsia Repúblika Organiza Semináriu Nasionál Kona-ba Istória Delimitasaun Fronteira RDTL-RI

todayOctober 23, 2026 7

Background
share close

Díli, 23 Outubru 2026 (RAFA)- Prezidénsia Repúblika hala’o Palestra Prezidensiál 2026, Série V, ho tópiku “Fronteira Terrestre entre Repúblika Demokratika Timor-Leste  (RDTL) no Repúblika Indonézia  (RI) husi Séklu XIX to’o Séklu XXI”, iha Palásiu Prezidensiál, hodi reflete kona-bá istória no prosesu demarkasaun fronteira entre nasaun rua.

Ekipa tékniku Timor-oan, Rodrigo de Mendonça, Sesta-ne’e, esplika katak prosesu delimitasaun fronteira hahú iha situasaun difísil, ho rekursu limitadu, liuliu tanba Timor-Leste foin harii nia governu. Maski nune’e, ekipa kontinua halo levantamentu iha terenu atu identifika marka fronteira tuir tratadu istóriku sira iha 1904 no 1915.

“Hanesan Timor-oan, ami la lakon esperansa, ami la’o halo levantamentu (survey) delinasaun fronteira, hahú husi Mota’ain-Bobonaro to’o Mota Masin-Suai,” hatete Rodrigo de Mendonça.

Nia mós temi katak ekipa hasoru risku no tensaun iha área fronteira, liuliu Suai no Citrana-Oé-Cusse, hafoin krize 1999. Maski marka fronteira balu estraga, ekipa kontinua servisu ho apoiu komunidade lokál no bazeia ba prinsípiu respeitu soberania, la fó ka hadau rai metru ida husi nasaun vizinha.

Iha fatin hanesan, Xefe Kaza Sivíl Prezidénsia Repúblika, Henriqueta Maria da Silva, afirma katak Estadu fó rekoñesimentu ba ekipa tékniku ne’ebé kontribui maka’as iha prosesu markasaun fronteira.

“Servisu ida-ne’e valór boot, tanba ne’e mak Estadu, liuhusi Prezidente Repúblika, fó kondekorasaun ba ekipa tékniku ne’ebé servisu,” hatete  Xefe Kaza Sivil Prezidénsia Repúblika, Henriqueta Maria da Silva.

Profesór Doutor João Matos esplika katak dokumentasaun istórika no servisu tékniku ne’ebé ekipa hala’o to’o 2005 sai baze importante ba delimitasaun fronteira.

Nia konsidera katak, klarifikasaun téknika kona-ba liña fronteira bele kontribui ba akordu ne’ebé fó benefísiu ba populasaun lokál, ne’ebé iha relasaun di’ak iha parte barak husi fronteira.

Palestra ne’e sai oportunidade atu haforsa komprensaun kona-ba istória fronteira terrestre Timor-Leste ho Indonézia no rekoñese kontribuisaun ekipa tékniku sira ba prosesu demarkasaun.

Jornalista: Cristina Ximenes

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!