Noticias

PR Simu Renúnsia Francisco Nicolau husi CSMJ no Nomeia José Teixeira

todaySeptember 18, 2026 81

Background
share close

Díli, 18 Setembru 2026 (RAFA) – Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, simu renúnsia Francisco José Ly Nicolau husi kargu membru efetivu iha Konsellu Superiór Magistratura Judisiál (CSMJ), loron balu depois nia hetan denúnsia kona-bá alegadu konflitu interese.

Iha dekretu ida ne’ebé xefe Estadu asina ohin no publika iha edisaun estraordinária Jornal da Repúblika, Xefe Estadu simu renúnsia Nicolau no nomeia advogadu José Teixeira atu substitui nia, hodi kompleta mandatu ne’ebé hela iha prosesu nu’udar membru efetivu.

Aktu ne’e mós nomeia Victor Manuel de Deus Maia nu’udar membru suplente, hodi substitui membru suplente anteriór. Dekretu ne’e la hatudu razaun ruma kona-bá renúnsia.

Bainhira RAFA husu atu ko’alia kona-bá razaun renúnsia, Francisco Nicolau dehan katak “Ha’u-nia obrigasaun atu rai segredu sei kontinua nafatin, maski ha’u renúnsia ona.”

“Ha’u sempre guia ha’u-nia moris tuir Lei no kumpre ho ha’u-nia obrigasaun. Prinsípiu ne’e sei nafatin, to’o iha instánsia kompetente foti desizaun legál kona-bá obrigasaun ne’e,” nia dehan ba RAFA.

Saída Nicolau nian mak mudansa daruak iha kompozisaun CSMJ iha períodu menus husi semana rua.

Iha loron 11 fulan-Setembru, Konsellu Ministru substitui ona Alexandre Gentil Corte-Real de Araújo ho Nelinho Vital, ne’ebé Ministru Justisa, Sérgio Hornai, hatudu nu’udar reprezentante foun Governu iha órgaun ne’e, ba mandatu tinan haat.

CSMJ prezide husi prezidente Tribunál Rekursu (to’o instalasaun Tribunál Superiór Justisa) no kompostu husi membru haat, ida nomeia husi Governu no ida seluk nomeia husi Prezidente Repúblika.

Entre kompeténsia sira seluk, Konsellu iha responsabilidade atu nomeia, transfere, promove no aplika medida disiplinár ba magistradu judisiál sira.

Nicolau mós hala’o funsaun nu’udar vise-prezidente órgaun ne’e no, iha kualidade ne’e, nia partisipa iha sesaun estraordinária iha loron 21 fulan-Agostu, ne’ebé foti desizaun kona-bá transferénsia juíz na’in sia entre tribunál sira iha Díli, Suai, Baucau no Oé-cusse.

Fonte judisiál sira hatete katak desizaun ne’e la iha fundamentasaun legál klaru atu la aplika regra kona-ba konsentimentu no antiguidade, ne’ebé estabelese ona iha Estatutu Magistradu Judisiál.

Hanoin fila-fali, Nicolau mós mak ida husi kandidatu ba kargu juíz konselleiru iha Tribunál Superiór Justisa (STJ), iha modalidade jurista ho méritu, iha konkursu ne’ebé loke iha loron 1 Jullu ba vaga hamutuk 15 iha STJ no Tribunál Rekursu foun.

Hanoin fila-fali katak situasaun Nicolau nian antes temi ona iha karta datadu 30 Agostu, ne’ebé husu atu suspende no halo avaliasaun fali ba nia kandidatura. Karta ne’e asina husi koletivu “Unidos, Podemos” (CUP).

Iha karta ne’ebé dirije ba Prezidente Repúblika, Prezidente Parlamentu Nasionál, bankada parlamentar sira, CSMJ, Konsellu Superiór Ministériu Públiku no Komisaun Rekrutamentu no Selesaun, signatáriu sira alerta katak “preokupasaun sira mosu kona-bá posibilidade akumulasaun funsaun iha órgaun sira iha sistema justisa.”

Sira mos husu atu halo “avaliasaun independente kona-ba eventual incompatibilidade no konflitu interese” antes de foti desizaun finál kona-bá kandidatura ne’e.

CSMJ rejeita públikamente pedidu atu suspende ka halo reavaliasaun ba kandidatura ne’e, no mos ameasa atu aprezenta keixa-krime kontra signatáriu sira iha karta ne’e.

Mais resentemente, iha loron 15 fulan-Setembru, konselléiru jurídiku Martin Patrick Hardie aprezenta denúnsia kontra Nicolau ba Konsellu Jestaun no Disiplina Advokasia, ho Komisaun Rekrutamentu no Selesaun, Júri Selesaun no CSMJ rasik simu kopia, kona-bá alegadu konflitu interese.

Jornalista: António Sampaio

 

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!