Noticias

PR Bolu Atensaun Fundamental Ba Revizaun Salariál Ba Profisionál Saúde no Edukasaun

todaySeptember 15, 2026 15

Background
share close

 Díli, 15 Setembru 2026 (RAFA)- Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta husu Governu no Parlamentu atu konsidera iha revizaun kondisaun remuneratória ba profisionál sira iha sétor saúde no edukasaun durante debate kona-bá Lei Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2027.

“Ha’u bolu atensaun ba kestaun fundamentál ida: nesesidade atu valoriza loloos profisionál sira ne’ebé asegura ita-nia rai nia futuru, profesór, médiku, enfermeiru, parteira, tékniku no profisionál sira seluk iha setór edukasaun no saúde, inklui traballadór sira ne’ebé fornese servisu limpeza no apoiu. Ita labele ezije kualidade iha edukasaun no kuidadu saúde nian lahó garantia kondisaun servisu ne’ebé di’ak no remunerasaun adekuada ba sira ne’ebé presta servisu esensiál sira-ne’e,” hatete Prezidente Repúblika, José Ramos Horta iha Parlamentu Nasionál.

Xefe Estadu preokupa liu-liu katak médiku ida, hafoin tinan-neen husi formasaun jerál, bele hetan de’it besik US$615 kada fulan. Rendimentu hanesan ne’e parese la reflete ho adekuadu kompleksidade, responsabilidade, risku no valór husi servisu sira ne’ebé ezije ba sira.

Nia afirma, situasaun ida ne’e merese reflesaun séria no urjente. No ida-ne’e la limita ba profisaun médiku nian. Ida-ne’e habelar ba kareira oi-oin iha setór saúde nian no mós ba profisionál sira edukasaun nian, ne’ebé hala’o papél esensiál ida hodi harii kapitál umanu.

Ramos-Horta apela atu kestaun ida-ne’e hetan konsiderasaun durante debate kona-ba Lei Orsamentu Jerál Estadu nian ba tinan 2027, liu husi aprezentasaun proposta sira hosi Governu no grupu parlamentár sira ho objetivu ba revizaun no hadi’a kondisaun remuneratória sira husi kareira espesiál sira-ne’e.

Maibé, revizaun ida ne’e tenke kobre, entre aspetu sira seluk, eskala saláriu sira, progresaun sira, promosaun sira no subsídiu sira ne’ebé asosiadu ho dezempeñu funsaun sira-ne’e nian.

Tanba, ida-ne’e envolve rekoñese valór servisu nian, atrai no mantein profisionál sira ne’ebé kualifikadu, hamenus nesesidade atu buka oportunidade sira iha rai-li’ur no asegura katak Timor-Leste iha profesór sira no profisionál saúde sira ne’ebé iha kapasidade atu hatán ba populasaun nia nesesidade sira.

Maibé, ida-ne’e mós nesesáriu atu asegura katak médiku no profisionál saúde sira hotu iha asesu ba programa formasaun kontinuu ida ne’ebé jenuínu, regulár no permanente, ne’ebé permite ba sira atu atualiza sira-nia koñesimentu no akompaña evolusaun medisina no tratamentu médiku sira.

Maske formasaun kontinuu prevee, jeralmente, iha Estatutu Funsaun Públika, ida-ne’e asume importánsia partikularmente desizivu iha kareira saúde nian.

Medisina evolui bei-beik. Mosu tratamentu foun, teknolojia foun, moras foun no ameasa foun ba saúde públika. Tanba ne’e, ita labele konsidera formasaun ba profisionál saúde ida kompletu iha momentu ne’ebé sira-nia formasaun akadémika inisiál remata.

Tanba ne’e, presiza kria sistema edukasaun kontínua ida ne’ebé asegura asesu ba livru sira, revista espesializada sira, kursu sira no formasaun espesífika, liuhosi meius pesoál no eletróniku sira.

Presiza promove partisipasaun hosi médiku sira, enfermeiru sira, parteira sira, tékniku sira no profisionál sira seluk iha rede estudu, peskiza no interkámbiu sientífiku sira, iha kooperasaun ho instituisaun nasionál no internasionál sira no tuir prátika sira ne’ebé di’ak liu. No nveste iha formasaun ba profisionál sira kuidadu saúde nian mak investimentu diretu ida iha kualidade kuidadu nian ne’ebé fornese ba populasaun.

Jornalista: Cristina Ximenes

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!