Noticias

PM Xanana La Konkorda Kriminaliza Difamasaun

todayJuly 16, 2026 25

Background
share close

Díli, 16 Jullu 2026 (RAFA.TL)- Primeiru-Ministru (MP) Kay Rala Xanana Gusmão, hatete la konkorda ho lei kriminaliza difamasaun ne’ebé inisia husi Bankada CNRT-PD no KHUNTO iha Parlamentu Nasionál hodi kriminaliza difamasaun iha rai-laran tanba bele afeta serbisu ne’ebé kompleksu hosi tribunál sira, ne’ebé hasoru atrazu signifikativu hosi kazu sira.

“Ha’u la konkorda ho lei ne’ebé kriminaliza difamasaun tanba parese imi-nia rede sosiál sira sei hasoru problema ne’ebé boot liu fali agora, lae orsida ita provoka buat ida ho imi nian mídia sosial sira ne’ebé falsu ida-ne’e mak, invéz tribunál ba haré kazu ne’ebé rihun ba rihun seidauk resolve, lae, ba haré fali buat ki’ik ida tolok malu,” Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ba jornalista sira hafoin enkontru ho Prezidente Repúblika  José Ramos-Horta iha Palasiu Prezidensial, Kinta-ne’e.

Xefe Governu afirma nia parte la konkorda tanba difamasaun ne’e nu’udár ideia insulta malu.

“Ha’u la konkorda tanba difamasaun ne’e ideia insulta nusá, difama to’o iha ne’ebé, ita rona iha Parlamentu bla-bla, ita rona iha ne’e buat ne’e kala iha mídia sosial laran imi difama malu ne’e mak imi hirus malu ne’e mak ta’uk tribunál,” tenik Xefe Governu.

Ho pozisaun ne’e, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hamutuk ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, ne’ebé deklara tiha ona públikamente nia opozisaun ba proposta ne’e, postura ida ne’ebé nia subliña iha semana kotuk bainhira kestiona kona-ba nesesidade ba medida ne’e, defende katak deputadu sira tenke konsentra iha asuntu importante liu.

Hanesan RAFA.TL fó sai ona iha fulan-Maiu, Parlamentu Nasionál planeia ona atu debate proposta lei ida ne’ebé introdús krime difamasaun no insultu iha Kódigu Penál ho forma sistemátiku ba dala uluk, hamutuk ho kriminalizasaun independente ba asédiu seksuál, abuzu seksuál, no insestu.

Inisiativa ne’e hamoris fali debate ida ne’ebé fahe maka’as sosiedade timoroan no hahú kedas iha kedas fundasaun Estadu direitu timoroan nian hafoin independénsia. Artigu sira ne’ebé foin propoin define difamasaun hanesan punivel ho pena prizaun tinan ida to’o tinan tolu ka multa; pena ida-ne’e aumenta ba tinan rua to’o tinan lima karik ofensa ne’e komete liuhosi mídia massa ka rede eletróniku sira ne’ebé públiku asesu, karik autór hatene katak faktu sira falsu, ka se autór akuza vítima komete krime.

Proposta defini mós ofensa insultu nian, ne’ebé bele hetan kastigu to’o tinan rua iha kadeia, ho kastigu ne’ebé aumenta ba tinan haat iha kazu sira divulgasaun jeneralizadu nian.

Jornalista : Zita Menezes/Editór: Vito Salvadór

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!