Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Díli, 26 Maiu 2026 (RAFA.tl)- Provedoria Direitus Humanus no Justisa (PDHJ, siglá portugés), lansa relatóriu temátika haat tinan 2025 nian ne’ebé kobre Relatóriu das Contas, Fiskalizasaun, Investigasaun Final, Pesquiza no mós relatóriu anuál PDHJ 2025 nian tuir orgánika servisu instituisaun nian ne’ebé lei haruka.
Lansamentu relatóriu anuál PDHJ ne’e hala’o iha ámbitu selebrasaun aniversáriu PDHJ ba tinan 22, iha Salaun Apuramentu Komisaun Nasionál ba Eleisaun (CNE, sigla portugés) iha Díli, Tersa (26/05/2026).
Adjuntu Provedór Direitus Umanus no Justisa, Rigoberto Monteiro ba jornalista sira hatete, durante ezisténsia PDHJ nian ne’e atu proteje direitu ema no promove justisa iha Timor-Leste, tanba ne’e PDHJ hamrík ona durante dékada rua-resin, ho prinsípiu tuir lema ne’ebé dehan “Timor-Leste ida ne’ebé respeita no proteje direitus umanus ho servisu públiku mak justu no efetivu.”
Nia hatutan, ho selebrasaun ezisténsia PDHJ ba dala-22 ne’e, PDHJ aproveita mós lansa relatóriu sira servisu instituisaun nian ne’ebé durante ne’e halo atu serbí interese públiku no hakonu sosiedade ho justisa ida justu tuir Konstituisaun RDTL haruka.
“Relatóriu temátiku haat rezultadu monitorizasaun no fiskalizasaun PDHJ nian, temátiku haat ne’e relasaun ho monitorizasaun ba sela detensaun ba prizaun iha teritóriu, sentru ospitál referal no sentru saúde iha komunitáriu nian no sentru protesaun sosial sira, ne’ebé ami halo leventamentu dadus iha tinan 2025,” Rigoberto Monteiro informa.
Adjuntu Provedór ne’e hatutan, relatóriu lubuk boot ida kada tinan sempre lansa husi servisu PDHJ nian, ne’ebé tinan 2025 nian iha relatóriu haat, ho relatóriu temátika kona-bá ema ho defisiénsia ne’ebé importante mos atu haré no define tuir orgánika instituisaun nian.
“Ami mós lansa relatóriu temátiku seluk kona-bá evaluasaun ba implementasaun apóiu no programa ba ema ho defisiénsia ninian, hamutuk ho relatóriu anuál PDHJ ninian 2025, no mós rekomendasaun ba entidade sira responde,” nia tenik.
Rigoberto Monteiro esplika kompara relatóriu anuál 2024 ho tinan 2025 nian kona-bá tratamentu ka halo torturasaun husi Ofisiais Polísia nian ba sidadaun sira iha 2024 ne’e númeru ne’e sa’e, kompara ho tinan 2025 ne’e livre husi torturasaun, ne’ebé hatudu Autoriedade Seguransa Polísia ho guarda prezional sira iha ona konsiénsia hodi trata detidu tuir órden no lei, tanba iha relatóriu 2025 nian sai hanesan lisaun di’ak ba rejiaun Asean ho global sira.
Tuir relatóriu PDHJ nian kona-bá saúde, deskobre iha má-jestaun ba distribuisaun ai-moruk ba Hospital no Sentru saúde sira iha teritóriu Timor laran tomak, tanba durante ne’e ai-moruk sai problema ba iha Hospital Referal ho sentru saúde sira atu tratamentu hodi oferese ba pasiente ka ema moras sira. PDHJ nia relatóriu ida tan kona-bá sosial nian presija kria lei para garante fó protesaun ba vítima sira ne’ebé hela iha uma mahon no orfonatu.
PDHJ iha esperansa katak relatóriu temátiku sira ne’e sei intrega ba parte Saúde no Ministériu Justisa atu bele implementa tuir PDHJ nia rekomendasaun hodi hadi’a problema internal sira ne’ebé akontese iha rai laran.
Jornalista: João Carlos/Editór: Vito Salvadór
Written by: RafaFM
PDHJ Lansa Relatóriu Tematika Haat Tinan 2025 Nian
todayJune 23, 2026 21 5
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt