Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Baucau, 02 Novembru 2026 (RAFA) – Pe. António Transfiguração, SDB, iha omelia durante missa ba loron matebian nian, 02 Novembru 2026, iha Kapela Dom Bosco, Belavista, Baucau, apela ba sarani Katóliku sira atu reza no husu misa ba matebian sira tamba orasaun mak ai-han ba klamar sira iha eternidade.

Padre António hateten katak, Finadu mak tempu ida atu fiéis sira reflete no hanoin fila-fali ba família no maun-alin sira ne’ebé Maromak bolu ona, hodi kontinua harohan ba sira atu hetan dame no hakmatek iha Reinu Lalehan.
Saserdote ne’e husu atu iha selebrasaun loron Finadu, fiéis sira labele foka liubá hahán no festa, maibé fó atensaun ba nesesidade espirituál, liuliu orasaun ba matebian sira.
“Kristaun sira labele han no hemu de’it, maibé tenke reza mós. Tanba, se ita han no hemu de’it, tein katupa, han naan no hemu tua, maibé la halo orasaun, ida-ne’e la ajuda buat ida ba klamar matebian sira,” hatete Pe. António Transfiguração, SDB.
Relijiozu ne’e esplika katak, hanesan ema moris presiza osan atu sosa hahán ba nesesidade loroloron, nune’e mós matebian (klamar) sira presiza orasaun nu’udar ai-han espirituál. Tamba mate la signifika katak relasaun entre ema moris no matebian sira hakotu hotu, ligasaun espirituál bele kontinua liuhusi orasaun.
Nia mós enfatiza katak, ai-funan no lilin ne’ebé fiéis lori ba rate matebian sira mak símbolu esternu, maibé la substitui orasaun no peniténsia.
“Ai-funan ho lilin mak símbolu esternu, maibé ai-funan de’it la to’o. Tanba ne’e, ita presiza reza, tanba klamar sira presiza ita-nia orasaun. Klamar nia hahán mak orasaun no peniténsia,” tenik saserdote ne’e.
Iha oportunidade ne’e, Pe. António mós konvida fiéis sira atu fó atensaun ba misa, orasaun no asaun karidade, no hanoin kle’an kona-ba moris no mate, nu’udar parte husi viajen espirituál kada ema.
Nia esplika katak, liturjia Loron Finadu hanorin fiéis sira atu la haluha reza ba Igreja Purgante, ne’ebé, tuir fiar Katólika, kompostu husi klamar sira ne’ebé sei presiza purifikasaun antes tama iha komuñaun plena ho Maromak.
Observasaun RAFA iha semiterio Kailara, nota katak família matebian sira kontinua halo orasaun iha ambitu tau ai-funan iha rate.
Situasaun seguransa iha semiteriu públiku ne’e kontroladu tamba iha kolaborasaun di’ak entre komu idade no autoridade sira liu-liu parte Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) ne’ebé fo seguransa másimu iha fatin ne’eba.
Situasaun Iha Simetériu Defada’e
Família matebian iha Suku Abo, Quelicai, Baucau, entusiazmu hola parte kari ai-funan Iha Simetériu Defada’e.
Ferik, katuas, joven no labarik sira kanta, reza hamutuk hafoin tau ai-funan no sunu-lilin iha sira idaidak nia família nia rate.
Komunidade sira barak mak hahú tuku 17:00 OTL komesa hakat uluk ba kari ai-funan no sunu-lilin iha simetériu sira ne’ebé dook hanesan Jardín dos Herois Dubuwai, simetériu Laisorolai, Bualale hafoin kontinua iha semiteriu Defadae.
Iha Aldeia Daemena hatudu mós karakter foun ida, bainhira joven sira fila husi kari ai-funan iha simetériu Defada’e hotu-hotu avizu ba malu hodi hahú vizita kada uma han hamutuk ai-han sira ne’ebé família matebian sira prepara hanesan katupa, tua, na’na, dose no bebidas sira.
Antes ne’e iha Sábadu 31 Outubru 2026, Prezidente Postu-Administrativu Matebian hamutuk ho autoridade seguransa alerta tama sai bairru hodi fó hatene katak sidadaun hotu-hotu kari ai-funan iha simetériu hahú tuku 18:00 OTL to’o 19:00 OTL kalan hamamuk simetériu sira.
Alerta husi autoridade ne’e husu joven sira labele hemu tua iha simetériu no labele hemu tua iha estrada públiku sira.
Momentu importante ida ne’e autoridade seguransa halo patrollamentu tama sai bairru ho kontola situasaun, kompostu husi Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) husi Eskuadra Polísia Postu-Administrativu Matebian no FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL).
Ho nune’e situasaun iha Aldeia Daemena parte matebian hun hatudu diferente tebes la hanesan loron bai-bain, tanba família sira halibur malu barak hasoru malu ho kontenti, tanba bairru ne’ebé husi nonok sai barullu, ho dame hametin amizade no fó koñese malu relasaun família ba jerasaun foun sira.
Joranlista: Remigia Locatelli/Juvinal Cabral dos Santos
Written by: RafaFM
Orasaun Mak Ai-han Ba Klamar sira
todayNovember 20, 2026 11 2
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt