Noticias

Konferénsia Ministru Justisa CPLP Ba Dala-XIX, Foku Ba Krime Organizadu no Fraude Ilísitu

todayOctober 19, 2026 22

Background
share close

Díli, 19 Outubru 2026 (RAFA)- Governu Timor-Leste, liu-husi Ministériu Justisa sei lidera Konferénsia Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (CPLP) ba dala-XIX ne’ebé sei realiza iha Timor-Leste ne’ebé foku liubá asuntu  krime organizadu, scamming no fraude ilísitu ne’ebé sai dezafiu bá  nasaun sira, liu-liu iha Timor-Leste.

Ministru Justisa Sérgio de  Jesus Fernandes da Costa Hornai  hatete bá jornlista sira iha Palasíu Governu, Segunda-ne’e, katak konferénsia ida-ne’e nu’udar kontinuasaun  hanensan Estadu membru, tanba  Governu liu husi Ministériu Justisa  hetan fiar hanesan Prezidente temporáriu bá iha CPLP ninian, ortunidade importante ba país membru CPLP sira atu diskute no fahe esperiénsia kona-bá dezafiu krime organizadu, hodi hametin kooperasaun no buka solusaun hamutuk atu kombate atividade ilegál hirak-ne’e.

“Konferénsia ida-ne’e, ita nian ho tema ida-ne’ebé liga ho krime organizadu sira, bá iha Scamming, ka iha jogu Fraude Ilísitu sira ne’ebé maka resentimentu sira, ne’ebé ita boot sira akompaña la’o iha ita nia país no la’o iha ita nia rejiaun,  ita hili ida-ne’e hanensan sai tópiku importante ida  hanesan krime transnasional ne’ebé la’ós ejiste de’it iha Timor maibé  estadu membru hotu-hotu, tantu iha  paíz ida-ida nian no mós mundu sai preokupasaun bá ita,” hatete Ministru Sérgio de  Jesus Fernandes da Costa Hornai.

Antigu Komisáriu CAC ne’e hatutan,   iha komferensia ida-ne’e, paíz CPLP haree liu-bá matéria penál  no kooperasaun  internasionál ninian  liga ho krime transnasional ne’ebé eziste iha paíz ida-idak ninia,  liu-liu iha  Timor-Leste rasik.

Nia esplika konferénsia ne’e, iha modalidade rua, ne’ebé ko’alia kona-bá prevensaun, atu halo sensiabilizasaun , atu nune’e paíz hotu-hotu sente katak krime organzadu ne’e la’ós sai  responsabilidade públiku nian de’it maibé entidade hotu-hotu  kontribui idea kona-bá oinsá halo desmantelamentu liu-husi informasuan sira atu nune’e  bele kombate iha rede krime organizadu sira-ne’e.

Daudaun ne’e Ministériu Justisa  halo ezersisu no  relata hela bá Primeiru Ministru kona-bá  protidaun , relatóriu  progresu sira  bá iha servisu sira ne’ebé  Ministériu Justisa prepara.

Nia dehan tanba Timor-Leste hanesan Estadu  ida hola parte iha CPLP,   ne’ebé eziste tiha ona,  hanesan paíz membru,  komferensia ida-ne’e, Timor-Leste lidera ona hahú iha 2015,  halo tiha ona  iha Ministériu Justisa ninian,  nia mós simera CPLP halo tiha ona iha tinan sira liu-bá kotuk.

Entertantu, Iha enkontru ne’e, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão orienta Ministériu Justisa no entidade relevante sira atu kontinua hametin preparasaun no servisu koordenadu, atu konferénsia ne’e bele realiza ho susesu.

Orientasaun ne’e reflete importánsia koordinasaun entre instituisaun sira atu asegura katak Timor-Leste bele hala’o knaar nu’udár uma-na’in no fasilitadór bá diálogu entre Estadu-membru CPLP sira.

Konferénsia ne’e espera bele prodúz “Deklarasaun Dili”, nu’udár dokumentu konjuntu ne’ebé sei hatudu kompromisu no orientasaun Estadu-membru sira kona-bá asuntu justisa no kombate krime transnasionál, tuir kontéudu ne’ebé parte sira konkorda durante konferénsia.

Deklarasaun ne’e bele sai referénsia importante bá esforsu kooperasaun entre nasaun sira, hodi hametin sistema justisa no promove resposta koordenada bá dezafiu krime organizadu ne’ebé afeta sosiedade iha rejiaun no mundu.

Jornalista: Marcelino Tomae

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!