Noticias

Jornalista Tenke Hatene Aproveita AI Ba Peskiza Dadus no Verifika Faktu

todayOctober 17, 2026 48

Background
share close

Díli, 17 Outubru 2026 (RAFA)- Primeiru-Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão, hatete jornalista sira tenke hatene aproveita teknolojia Artifisiál Inteligênsia (AI)  hanesan oportunidade ba peskiza ba dadus no verifika faktu sira ho analiza kle’an bainhira hakerek notísia hodi kontra informasaun falsu iha sosiedade.

“Ohin loron, teknolojia dijitál, rede sosiál no Inteligênsia Artifisial ka AI, muda ona maneira ita hetan no fahe informasaun.  Teknolojia fó oportunidade ba jornalista atu halo peskiza, análize dadus.  Maibé, ita mós hasoru dezafiu, hanesan notísia falsa, vídeo manipuladu no informasaun ne’ebé AI kria atu habosok públiku,” hatete PM Xanana Gusmão iha nia diskursu iha  selebrasaun loron nasionál liberdade imprensa ba dala-IV (16 Outubru 2022-2026), Sesta-ne’e, iha Sentru Konvensaun Díli (CCD).

Xefe Governu ne’ebé mós hanesan eis jornalista ne’e hatutan, jornalista labele haré ba velosidade de’it, tuir loloos mak haré, kredibilidade no responsabilidade maka tenke sai prioridade.

Liberdade Imprensa  no liberdade  espresaun importante tebes bademokrásia. Maibé, liberdade ne’e tenke akompaña ho responsabilidade no respeitu ba direitu ema seluk nian.

Xefe Governu esplika AI bele ajuda servisu jornalista nian, maibé labele troka verifikasaun faktu   no julgamentu profisional. Jornalista tenke konfirma informasaun molok públika.

PM Xanana hatete IX Governu  Konstitusional rekoñese importánsia  ba asesu ba informasaun ne’ebé loos, transparente no kredível. Kombate fake news no desinformasaun presiza kooperasaun entre Governu, SECOMS, Conselho Imprensa, média, organizasaun jornalista, eskola no sosiedade sivíl.

“Instituisoens públika sira tenke fó asesu ba informasaun ofisial ho klaru no iha tempu adekuadu. Maibé, kombate fake news la’ós atu taka ema nia ibun ka limita krítika ba Governu,”dehan PM Xanana.

Nia adianta liberdade  imprensa no direitu atu hato’o opiniaun tenke respeita. Objetivu mak ajuda povu atu distingue informasaun loos hosi informasaun falsa.

Jornalista : Zita Menezes

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!