Noticias

ISFIT Sei Hatutan Espíritu Edukasaun Dom Jaime Garcia Goulart Ba Timoroan

todaySeptember 2, 2026 26

Background
share close

Díli, 02 Setembru 2026 (RAFA) – Reitór Institutu Superiór Filozofia no Teolojia (ISFIT), Padre Justino Tanec, reafirma katak ISFIT kontinua hatutan espíritu edukasaun husi Dom Jaime Garcia Goulart ba Timo oan hotu, liuhosi formasaun akademika no espirituál.

Padre Justino Tanec hato’o bainhira urna ho restus mortais Preladus Katóliku Dom Jaime Garcia Goulart vizita ISFIT durante loron ida iha Fatumeta, Díli, Kuarta-ne’e.

Reitór  ISFIT hein katak vizaun no mehi Dom Jaime ba Timor liuhosi edukasaun, sira bele hatutan espíritu ida-ne’e. Maski kontestu la hanesan. Maibé, nia mehi mak Timor nia prosperidade no Timoroan sira moris ho dignidade nu’udar Maromak Nia oan no nu’udar povu Timorense.

“Mehi ida-ne’e bele alkansa liuhusi edukasaun ne’ebé di’ak,” Padre Justino Tanec informa ba jornalista sira.

Nia hatutan, ISFIT sei kontinua mehi Dom Jaime liuhusi edukasaun ba padre, diocesanu, padre relijiosu no ema seluk, la’ós de’it atu transmite siénsia, fó diploma ka aumenta koñesimentu. Maibé, mós atu forma karakter, hodi sira bele sai bibi atan di’ak ba sarani sira no bele akompaña povu Timor-Leste iha situasaun konkreta durante era independensia.

“Konserteza balun sei la sai padre, maibé bele sai ema di’ak no sai katekista profisionál. Liuhusi profisaun oioin, sira bele kontinua haklaken Maromak nia liafuan nu’udar kaben na’in,” Padre Justino Tanec afirma.

Reitór ISFIT mós relata tuir Dom Jaime nia hakarak, ISFIT tenke sai fatin ba ema sira ne’ebé ekonomia la favoravel, liuliu ema kbiit laek, atu sira mós bele hetan oportunidade edukasaun.

Tuir nia, liuhosi edukasaun no programa Igreja nian, ema sira bele hetan koñesimentu no kapasidade atu hadi’a sira-nia moris.

Nia esplika katak, edukasaun ne’ebé Dom Jaime promove fahe ba área prinsipál tolu. Primeiru, edukasaun ba padre Timoroan sira. Dom Jaime hakarak Timoroan sira moris ho dignidade nu’udar Maromak Nia oan, sidadaun no Timoroan ne’ebé iha responsabilidade ba nasaun.

Tanba ne’e, Igreja fó importánsia ba formasaun padre Timor oan sira, tanba Bispo presiza kolaboradór sira ne’ebé besik no bele servisu hamutuk ho nia. Hosi hanoin ne’e, Dom Jaime harii semináriu sira.

Segundu, edukasaun ba katekista sira. Dom Jaime rekoñese katak padre sira labele responde ba nesesidade sarani hotu-hotu, tanba ne’e nia harii eskola atu forma katekista sira, hodi sira bele ajuda Igreja iha servisu pastoral.

Terseiru, edukasaun ba ema kbiit laek. Tuir Padre Justino, Dom Jaime konsidera edukasaun hanesan buat inklusivu, ne’ebé tenke konsidera mós nesesidade espirituál no edukasionál povu kbiit laek, tanba liuhusi edukasaun ema bele hadi’a sira-nia moris.

“Ida-ne’e mak Dom Jaime nu’udar promotor edukasaun ba Timor oan sira, ba padre Timor oan no katekista sira, no mós ba povu kbiit laek,” nia hatutan.

Padre Justino haktuir, Dom Jaime Garcia Goulart hili nu’udar patronu ISFIT tanba nia figura la’ós de’it nu’udar pastor ne’ebé tau matan ba nia bibi atan sira, maibé mós nu’udar primeiru Bispo ne’ebé harii Diocese Díli iha tinan 1940 no nu’udar promotor edukasaun.

ISFIT hili Dom Jaime nu’udar patronu tanba nia kontribuisaun iha área edukasaun, Igreja no luta ba independénsia Timor-Leste.

Fatin hanesan, reprezentante estudante ISFIT, Efigenio Barros, subliña katak estudante sira sente orgullu tanba hetan oportunidade atu simu urna ho restus mortais Dom Jaime Garcia Goulart iha ISFIT.

“Ami sente orgullu tebes ho oportunidade no momentu ida-ne’e. Ida-ne’e la’ós momentu baibain, maibé momentu espesiál tebes ba ami. Aleinde nia erói ba ita-nia nasaun, nia mós fó kontribuisaun boot ba edukasaun no iha parte espirituál,” Efigenio dehan.

ISFIT mos konsidera Dom Jaime hanesan patronu no adopta nia valór sira, liuliu kona-ba akademia, edukasaun, Igreja no kontribuisaun ba luta independénsia.

Tuir Efigenio, vizita urna Dom Jaime ba ISFIT tenke konsidera hanesan momentu istóriku ida ba estudante no Timor oan sira hotu, hodi sira bele aprende no tuir ezemplu husi Dom Jaime nia luta no kontribuisaun ba dignidade nasaun.

Maibé, ho vizita ne’e momentu istóriku ida atu Timor oan sira bele haree no tuir ezemplu husi Dom Jaime nia luta ba independénsia, hodi tau nafatin dignidade nasaun ne’e no kontinua kontribui ba rai ida-ne’e, la’ós de’it ho liafuan, mais mós ho asaun.

Durante urna Dom Jaime Garcia Goulart hela iha ISFIT durante loron ida, sei hala’o atividade sira, inklui homenajen no velóriu husi estudante, padre, madre, relijiosa no relijiosu sira.Hafoin ne’e, sei hala’o misa no, iha loraik, urna restus mortais Dom Jaime sei lori fali ba Tasi Tolu.

Aléinde simu urna, ISFIT mós lansa livru ida ne’ebé ko’alia kona-ba ideia jerál no kontribuisaun Dom Jaime Garcia Goulart, liuliu iha área edukasaun. No Livru ne’e ho títulu “Lian D’Jaime”.

Jornalista: Cesarina de Carvalho

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!