Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku no Ministru Turizmu no Ambiente, Francisco Kalbuadi Lay
Díli, 23 Setembru 2026 (RAFA)- Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku no Ministru Turizmu no Ambiente, Francisco Kalbuadi Lay, hatete implementasaun impostu valór akreditadu (IVA) importante tebe-tebes hodi sustenta mákina Estadu nian, tanba reseita impostu atuál foin atinji millaun 200 USD, ne’ebé seidauk to’o 20% husi totál orsamentu Estadu.
“Ohin, Vise-Ministra Finansas esplika tiha ona, ita atu depende ita nia taxa atu mai halo ita nia mákina, liu-liu ba ajuda, ita nia orsamentu ne’e sei dook, Tanba problema negósiu se la sala, impostu sira foin hetan mais menus millaun 200 USD, signifika ho orsamentu ita nia totál seidauk atinji neim 20%. Maibé, agora IVA ne’e mai, lei ne’e tenke aprovadu hela liu husi lei, tanba ida, haree katak, depois adezaun ba WTO, klaru ASEAN tama iha vantazen no des-vantazen,” Vise-Primeiru-Ministru, Francisco Kalbuadi Lay iha nia intervensaun ba semináriu esbosu lei IVA ne´ebé hala´o iha Ministériu Finansa, Díli, Kuarta-ne´e.
Ministru Koordenadór ba assuntu ekonomiku ne´e mós argumenta katak bainhira Timor-Leste implementa Impostu Valór Akreditadu ne´e bele ona kontrola folin tabaku, tua no mós tau kustu sira iha koordenasaun ho Ministériu Komersiu Industria, Ministériu Finansas, atu nune´e, bele iha aumenta taxa no hasae kualidade kontrolu atu garante Timor-Leste livre husi Tabaku no Alkolik.
Governante ne´e esplika ba negosiante sira faan hudi, haas, avokate iha ne’ebá la kona, bele tanba merkadu ne’e IVA ne’e sa’e, sira haré mós aumenta, mais ne’e depende konsumidór, hakarak sosa, sosa, lakohi sosa laiha buat ida. Maibé agora ba konsumidór sira restaurante, nune’e mós ba loja buat oi-oin ne’ebé iha super merkadu sira sei hetan kona impostu tuir lei ne´ebé iha.
“Agora husi MCAE atu lori ba Konsellu Ministru no mós ba Parlamentu Nasionál, ha’u dehan tenke aprova, nune’e ita bele kontrola ho didi’ak no bele aumenta taxa,” Kalbuadi konklui.
Governante ne´e esplika, Governu liu husi Ministra Finansas sei lori ba aprejenta iha Parlamentu Nasionál atu bele halo debate no hetan aprovasaun final molok implementa.
Jornalista: Cristina Ximenes
Written by: RafaFM
Implementasaun Impostu Valór Akreditadu Importante Ba Sustenta Mákina Estadu no Hasae Reseita
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt