Igreja Aimutin Presiza Tan Millaun Ida USD Hodi Finaliza

Dezeñu Igreja Aimutin. Imajen/reprodusaun

Díli, 03 Setembru 2026 (RAFA)- Koordenadór Gabinete Apoiu Sosiedade Sivil (GASC, sigla portugés), Joaquim da Costa Freitas, informa  Igreja Aimutin presiza tan orsamentu millaun ida USD hodi kompleta konstrusaun tomak, tanba ne’e parte tékniku ho polítiku sira kontinua iha kompromisu atu finaliza.

“Obra Igreja Aimutin presiza tan purvolta millaun ida USD hotu ona, ne’ebé esperansa la bosok, no ami tékniku ho polítiku sira kontinua kompromete atu hahú no finaliza, ida  ne’e mak ami nia responsabilidade,” Kordenadór GASC, Joaquim da Costa Freitas informa ba jornalista sira hafoin partisipa kolokiu nasionál ne’ebé organiza husi Fundasaun Alola iha Salaun Parokial Balide, Kinta-ne’e.

Joaquim da Costa Freitas hatutan ema balun komentáriu dehan Igreja Aimutin sai tiha monumentu ona. Iha balun la kontente. Tanba ne’e, Igreja Aimutin ne’e kontinua sai responsabilidade GASC atu rezolve.

Iha prosesu tomak ne’ebé la’o ona, diskusaun ho Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli Dom Virgílio Kardeál da silva Guterres, diskusaun ho parokia Aimutin, diskusaun ho ema sira ne’ebé envolve iha prosesu sira ne’e hotu no halo mós diskusaun ho Ajensia Dezenvolvimentu Nasionál (ADN) atu haré dezafiu sira ne’ebé akontese durante ne’e no depois buka solusaun.

“Igreja ne´e rasik nia prosesu sira atinze ona 70% ba rezolve, imi hein, semana ida, rua tan bele iha ona notísia sira ne’ebé ko’alia kona-bá nia kontinuasaun. Tamba polítiku bele halo promesa mais tékniku tenke haré realidade no faktusoinsá intervensaun sira ne’e bele foti medida, mais kompromisu tékniku no polítiku hanesan,” Joaquim da Costa Freitas hateten.

“Mais emprensipiu diskusaun sira ne’e pozitivu, no mós informasaun sira ne’ebé ami hetan, ne’e relevansia tebes atu rezolve asuntu ida ne’e. Maluk sira labele tau todan mai ha’u de’it, tanba VIII governu hasai tiha ha’u ne’ebé Igreja Aimutin ne’e lakon tiha kontrola. Depois ha’u fila fali mai, Igreja ne’e hahú iha VI, VII, VIII governu mais VIII governu ne’e infelizmente la’ós iha ha’u nia responsabilidade,” nia haktuir.

Nia hatutan, montante sira ne’ebé maluk sira rona karik dehan laiha responsabilidade sira ne’e hotu ema seluk ninian. Maibé, foin fila-fali mai nonu governu konstitusionál, Igreja ne’e sai tiha polémika ona, nonu governu tenke halo esforsu atu rezolve. Ne’ebé esperansa la bosok,.

Fó hanoin fali katak, projetu Igreja foun Aimutin hahú lansamentu fatuk dahuluk iha loron 28 fula-Maiu tinan 2015 ho proposta orsamentu totál  millaun  5.1 USD ho nia postura Igreja modernu no multi-funsaun. Maibé   bainhira submete ba Ajénsia Dezenvolvimentu Nasionál (ADN) tempu ne’ebá lidera hosi Diretór Jerál Samuel Marsal, elimina tiha orsamentu balun hodi prevee fali orsamentu avaliasaun hosi ADN nian 4,859.540.81 USD.

Dezeñu 3D ba projetu konstrusaun Igreja foun Aimutin nian ne’e ho medida luan 5167 metru kuadradu hosi basement  to’o balkaun.

Iha basement (ruang bawah tanah) ne’e sei prepara fasilidade hanesan, loja, armazén, kartóriu parókia, kapela ida tan, aula ne’ebé bele akomoda ema 400-500 no   iha mós fatin ba meditasaun.

Iha leten to’o balkaun misa fatin ho akomoda sarani 1,200. Igreja ho nia aprezentasaun arkitetura kombinasaun tradisionál ho modernu ne’ebé nia valor relójiu ne’e mosu tanba ne’e Igreja ne’e karik hotu, bele dehan  hanesan íkone ida ba Timor-Leste hodi reprezenta sarani Timor nia fiar ba mundu.

Jornalista: Cristina Ximenes