Noticias

Governu Prevee Produsaun Greater Sunrise Hahú iha 2034

todaySeptember 24, 2026 45 3

Background
share close

Díli, 24 Setembru 2026 (RAFA) – Governu Timor-Leste prevee katak produsaun husi projetu Greater Sunrise bele hahú iha tinan 2034, liga ho prosesu avaliasaun foun kona-bá kondisaun merkadu mundiál no finalizasaun dokumentu legal sira.

Ministru Petróleu no Rekursu Minerais, Francisco da Costa Monteiro, informa katak prosesu atu lori dezenvolvimentu Greater Sunrise mai Timor-Leste sei depende ba finalizasaun dokumentu sira ne’ebé relasiona ho projetu ne’e.

Monteiro haktuir katak, bazeia ba komunikasaun no prosesu negosiasaun ne’ebé hala’o ona, antes Governu konsidera tinan 2032 hanesan tempu posível ba produsaun. Maibé, governu agora presiza reavalia tempu ne’ebé realistiku, konsidera kondisaun merkadu mundiál no asuntu tékniku sira ne’ebé sei presiza rezolve.

“Ita bele dehan produsaun ida ne’ebé realistiku liu agora ba oin ne’e 2034,” Fransisco da Costa Monteiro ba jornalista sira, iha edifísiu Ministériu Petróleu no Rekursu Minerais, Kinta-ne’e.

Nia mos relata kona ba ekipa téknika Timor-Leste no Australia hala’o ona servisu iha kampu iha Australia. Dokumentu prinsipál tolu ne’ebé sei sai nu’udar enkuadramentu legal ba dezenvolvimentu Greater Sunrise mos finaliza ona iha fulan kotuk.

Dokumentu sira ne’e agora iha prosesu aprovasaun iha parte Austrália no Timor-Leste hafoin lori ba aprezenta ba Parlamentu Nasionál husi nasaun rua atu halo apresiasaun no aprovasaun, ne’ebé bele hala’o iha fulan rua tolu tuir mai.

Ministru Francisco da Costa Monteiro, informa tan dokumentu prinsipál tolu ne’e inklui Petroleum Mining Code, Fiskál Regime no Biosafety, ne’ebé importante atu estabelese enkuadramentu legal no regulatóriu ba dezenvolvimentu projetu Greater Sunrise.

Tuir nia, iha tinan 2027 prosesu sei avansa ba “konseitu úniku”, hanesan parte husi esforsu atu kontinua dezenvolve projetu ne’e.

Nia  afirma katak, dezenvolvimentu Greater Sunrise iha potensiál atu aumenta rendimentu estadu, kria oportunidade empregu no kontribui ba dezenvolvimentu sosioekonómiku Timor-Leste.

Bazeia ba estudu ne’ebé hala’o iha tinan 2024, nia dehan, projetu ne’e bele lori benefísiu finanseiru liu husi billaun 50 USD ba Estadu Timor-Leste, aumenta Produtu Internu Brutu (PIB) no kria liu husi 17.000 oportunidade empregu.

Ministru Francisco Monteiro mós konfirma katak diskusaun no kooperasaun entre Timor-Leste no Austrália kona-bá Greater Sunrise sei kontinua iha tinan oin.

Jornalista : Remigia Locatelli

 

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!