Noticias

Governu Aprova Planu Médiu Prazu 2027–2030 Ne’ebé Foku Bá Diversifikasaun Ekonómika

todaySeptember 2, 2026 65

Background
share close

Díli, 02 Setembru 2026 (RAFA) –  Konsellu Ministru, Kuarta-ne’e, aprova planu mediu prazu  ba tinan 2027-2030  foku liubá diversifikasaun ekonómika ho estabelesimentu prioridade prinsipál no meta dezenvolvimentu ba tinan haat governasaun oin mai no nu’udar faze finál ba implementasaun Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu 2011-2030.

Ministru Planeamentu, Investimentu no Estratéjiku (MPIE), Gastão Francisco de Sousa, bá jornlista  sira  iha  resintu palásiu Governu, hatete katak planu ne’e diskute ona iha nivel tékniku  inklui asuntu dezenvolvimentu institusionál, ekonomia, sosiál no infraestrutura.

“Reuniaun Konsellu Ministru aprezenta Planu Médiu Prazu 2027 to’o 2030. Diskusaun ne’e halo ona iha nivel tékniku no nivel asuntu dezenvolvimentu institusionál, ekonomia, sosiál no infraestrutura. Tanba ne’e, ohin ami aprezenta no aprova Planu Médiu Prazu husi 2027 to’o 2030,” Ministru Gastão Francisco de Sousa hateten.

Nia hatutan,  prioridade Governu tenke aliña ho Planu Médiu Prazu ne’e, liu-liu atu haree oinsá Timor-Leste bele diversifika ekonomia nasionál no dezenvolve setór non-petrolíferu. Tanba diversifikasaun ekonómia   ne’e, importante tanba Timor-Leste sei hasoru limitasaun iha rekursu Fundu Petrolíferu.

“Ita nia Fundu Petrolíferu, tuir predisaun ita nia peritu sira, sei hotu iha 2033 to’o 2035. Tanba ne’e maka tenke diversifika ekonomia, fó vida naruk tan ba ita nia Fundu Petrolíferu hodi hein dezenvolvimentu Greater Sunrise,”  Gastão de Sousa argumenta..

Governante ne´e esplika, Governu presiza prepara setór ekonómia non-petrolíferu sira atu sai fonte importante ba kresimentu ekonomia no garante sustentabilidade finanseira nasaun iha futuru.

Iha reuniaun Konsellu Ministru Ministru Planeamentu no Investimentu Estratéjiku, Gastão Francisco de Sousa, halo mós aprezentasaun ida kona-bá Planu Médiu Prazu 2027-2030, ne’ebé sei estabelese prioridades prinsipál no meta dezenvolvimentu ba tinan haat governasaun oin mai no nu’udar faze finál ba implementasaun Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu 2011-2030.

Planu ne’e iha objetivu atu aselera dezenvolvimentu ekonómiku no sosiál nasionál, liu-liu foka ba diversifikasaun ekonómika, kriasaun empregu, melloria infraestruturas no servisu públiku, dezenvolvimentu kapitál umanu, no mós reforsu instituisoins, atu nune’e bele hamenus dependénsia ba reseita petrolífera no kria kondisaun ba kreximentu ekonómiku ida ne’ebé sustentável liu.

Proposta ne’e define prioridade estratéjiku nasionál sanulu, ne’ebé inklui reforma propriedade no rejistu rai, asesu finansiamentu hosi empreza mikro, ki’ik no médiu, dezenvolvimentu ekonomia azúl no turizmu, hadi’a lojístika no ligasaun entre zona produsaun no merkadu sira, aumenta produtividade agríkola no área irrigasaun sira, reforsa formasaun profisionál, hadi’a fornesimentu eletrisidade no bee ba zona ekonómika sira, no mós kria kondisaun ne’ebé di’ak liu ba investimentu privadu.

Planu ne’e mós estabelese meta no indikadór konkretu sira atu akompaña rezultadus ne’ebé alkansa to’o tinan 2030, ho mekanizmu monitorizasaun no avaliasaun regulár sira, permite Governu monitoriza ezekusaun prioridades ne’ebé define ona no ajusta intervensaun sira bainhira de’it presiza.

Jornalista: Marcelino Tomae

 

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!