Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Díli, 13 Agostu 2026 (RAFA)-Embaixadór Estadus Unidus nian ba ASEAN, Kevin Kim hateten Estadus Unidus sei kontinua servisu hamutuk ho nasaun membru ASEAN sira hodi asegura katak liberdade navigasaun sei sai nu’udar pilár prinsipál ida ba polítika rejionál no kresimentu ekonómiku.
Iha loron 7 fulan-Jullu liubá , Embaixadór Kevin Kim, konfirma katak objetivu prinsipál ida husi Estadus Unidus mak atu asegura katak ró internasionál sira nafatin livre no nakloke hodi nasaun hotu bele uza ró sira-ne’e.
Kona-bá liberdade navigasaun iha tasi Xina Sul, Kevin Kim ho diplomásia haktuir Washington sei kontinua kolabora ho ASEAN hodi mantein estabilidade rejionál. Foku ida mak atu asegura katak ró internasionál sira nakloke nafatin no bele uza livre tuir lei internasionál.
Nia hatete katak “lanu internasionál sira importante tebes ba komérsiu globál no mós ba kreximentu ekonómiku Sudeste Aziatiku nian.”
Kódigu Konduta iha Tasi Xina Súl
Kim mós subliña katak nia ekipa respeita prosesu negosiasaun ne’ebé la’o hela entre nasaun ASEAN no Xina kona-bá elaborasaun Kodigu Konduta (KAK) iha Tasi Xina Súl. “Ami respeita norma no valór ASEAN nian, ne’ebé atinji konsensu entre estadu membru sira hanesan parte ida husi prosesu negosiasaun ho Xina,” dehan Kim hateten iha Jakarta.
Antes ne’e, iha Janeiru 2026, Ministru Estranjeiru ASEAN sira deklara katak sira sei kontinua haka’as an atu kompleta negosiasaun sira kona-bá Kodigu Konduta iha Tasi Xina Súl iha 2026.
“Ita sei haka’as an atu kompleta negosiasaun sira kona-bá KAK ne’ebé efetivu no substantivu tuir lei internasionál, liuliu UNCLOS 1982, to’o tinan 2026,” deklarasaun ba imprensa husi Retratu Ministru Estranjeiru ASEAN (AMM Retratu) 2026 iha Cebu, Filipina, iha loron 30 fulan-Janeiru tinan 2026.
Kódigu konduta ida-ne’e hein katak sei sai hanesan matadalan ida atu regula asaun nasaun sira iha Tasi Xina Sul ne’ebé iha disputa.
“Báziku, diskusaun sira-ne’e lidera husi ASEAN no Xina,” dehan Kim, hodi hateten katak prosesu negosiasaun ne’e tomak responsavel ba parte rua ne’ebé envolve.
Maske nune’e, Kim dehan katak Estadus Unidus sei kontinua komunika ho ASEAN hodi asegura nia interese iha rejiaun ne’e hela durante prosesu negosiasaun.
Tuir Kim, Estadus Unidus iha interese estratéjiku iha Tasi Xina Súl ne’ebé konsidera aliña ho interese nasaun ASEAN nian. Tanba ne’e, Estadus Unidus sei kontinua fahe sira-nia hanoin kona-ba asuntu oioin ne’ebé relasiona ho KAK iha oportunidade diálogu ho ASEAN.
Remata
Written by: RafaFM
EUA Kompromete Servisu Hamutuk ho Nasaun Sira Membru ASEAN Hodi Asegura Liberdade Navegasaun
todayAugust 16, 2026 67 1
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt