Noticias

Estadu Membru CPLP Presiza Hametin Kooperasaun Juridika Internasionál Ba Kombate Fraude Online

todayOctober 27, 2026 17

Background
share close

Díli, 27 Outubru 2026 (RAFA)- Estadu membru Komunidade Nasaun sira Ko’alia Portugés (CPLP) presiza hametin kooperasaun internasionál atu  kombate atividade faude online ka  jogu ilísitu scam call centre.

Ministru Justisa Timor-Leste, Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai, liu-husi nia diskuru iha ámbitu Konferensia Ministru Justisa CPLP bá dala-XIX iha Otél Palm Spring, Tersa-ne’e, afirma katak kombate fraude online presiza kooperasaun jurídika internasionál ne’ebé forte, hodi prevene no investiga krime dijitál ne’ebé afeta sidadaun no empreza sira.

Governante ne´e esplika katak fraude online la’ós de’it afeta individuál, maibé mós bele prejudika ekonomia família no empreza sira, liuliu bainhira vítima sira lakon osan tanba mensajen falsu ka informasaun bosok liuhusi internet.

“Kombate fraude online presiza kooperasaun jurídika internasionál ne’ebé forte, atu nasaun sira bele servisu hamutuk hodi prevene, investiga no prosesa krime sira-ne’e, liuliu bainhira rede kriminál sira opera liu fronteira nasaun nian,” hatete Ministru Justisa Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai.

Nia afirma, Timor-Leste enfrenta situasaun ne’ebé liga tráfiku umanu ho fraude, inklui rekrutamentu bosok no koasaun ba ema atu envolve iha atividade ilegál. Situasaun ne’e hatudu katak instituisaun kompetente sira presiza hametin kapasidade atu identifika no interrompe atividade rede kriminál sira.

Iha parte seluk, Ministra Justisa, Asuntu Parlamentár no Direitu Feto São Tomé e Príncipe, Vera Maria Assunção Gomes Gravid, mós defende katak nasaun membru CPLP presiza hametin kooperasaun jurídika internasionál atu kombate fraude online no proteje sidadaun sira hosi krime dijitál.

“Fraude online inklui aktu  kriminál hanesan bosok liu-husi internet, na’ok identidade, fraude finanseira no uza plataforma dijitál atu hetan osan hosi vítima sira,” hatete Ministra Vera Maria Assunção Gomes Gravid.

Ministra ne´e subliña, kooperasaun entre nasaun sira importante atu fasilita investigasaun, troka informasaun, identifika autór krime sira no halibur prova dijitál, hodi asegura katak ema ne’ebé envolve iha fraude online bele responsabiliza tuir lei.

Nia mós enfatiza katak prevensaun iha papel importante, liuhusi edukasaun no sensibilizasaun públiku kona-ba risku iha internet, atu sidadaun sira bele identifika tentativa fraude no evita sai vítima.

Jornalista: Marcelino Tomae

 

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!