Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Díli, 18 Novembru 2026 (RAFA) – Sidade Díli sei sai uma na’in ba enkontru Entidade Reguladora Komunikasaun Sosiál Países no Territóriu ne’ebé uza lian Portugés, ne’ebé sei hala’o husi loron 24 to’o loron 26 fulan-Novembru 2026.
Enkontru ne’e sei fó atensaun espesífika ba regulasaun mídia iha era dijitál no intelijénsia artifisiál (IA).
Konsellu Imprensa Timor-Leste, nu’udar instituisaun ne’ebé organiza enkontru ne’e, sei asume prezidénsia Plataforma ba períodu 2026/2027.
Serimónia ofisiál ne’e sei hala’o iha loron 25 fulan-Novembru ne’e, no sei inklui aprovasaun Deklarasaun Díli
Plataforma Entidade Reguladora Komunikasaun Sosiál Países no Territóriu Língua Portugés, ne’ebé koñesidu ho sigla PER, hamutuk instituisaun reguladora mídia husi nasaun no territóriu sira ne’ebé uza lian Portugés.
Enkontru ne’e sei envolve reprezentante reguladór mídia husi Angola, Cabo Verde, Guiné-Bissau, Moçambique, Portugal, São Tomé no Príncipe, no Timor-Leste.
Prezidénsia plataforma ne’e hala’o ho sistema rotativu, ho mandatu tinan ida, no enkontru regulár kada tinan sei organiza iha nasaun membru ida-idak.
Iha enkontru iha Díli ne’e, prezidénsia atual sei hala’o husi Arminda Barros, husi Cabo Verde, ne’ebé nu’udar prezidente Autoridade Reguladora ba Komunikasaun Sosiál Cabo Verde.
Programa no diskusaun públika
Programa sei hahú ho sesaun públika iha Tersa-feira, loron 24 Novembru, iha Sala Multiusos Grupo Média Nacional (GMN), iha Díli.
Iha abertura, sei iha intervensaun husi prezidente Konsellu Imprensa Timor-Leste, António Mali; prezidente atual Sekretariadu Permanente PER, Helena Sousa; no Arminda Barros, prezidente atual plataforma.
Iha tuku 11:00, sei hala’o mesa-redonda ho títulu “Defende Jornalizmu iha Ambiente Dijitál”.
Diskusaun ne’e sei envolve Padre Bento Barros Pereira, dosente universitáriu no koordenadór-jenerál Komisaun Komunikasaun Konferénsia Episkopál Timor nian; jornalista António Sampaio, ne’ebé agora servisu iha RAFA no uluk sai korrespondente Lusa iha Timor-Leste; no Delfim de Oliveira, jornalista GMN TV.
Meza-redonda ne’e sei modera husi Lidia Conceição, jornalista uluk iha RTTL no diretora atual Mídia Komisaun Funsaun Públika.
Iha lokraik, sei hala’o debate ho tema “Mídia, Jornalizmu no Regulasaun: Esperiénsia Nasionál”.
Partisipante sira mak Benevides Correia Barros, husi Konsellu Imprensa Timor-Leste; Humberto Monteiro, husi Konsellu Nasionál Komunikasaun Sosiál Guiné-Bissau; Karine Andrade Ramos, husi autoridade reguladora Cabo Verde; Telmo Gonçalves, husi Entidade Reguladora ba Komunikasaun Sosiál Portugal; no Waldyner Boa Morte, husi Konsellu Superiór Imprensa São Tomé no Príncipe.
Rogério Sitoe, prezidente Konsellu Superiór Komunikasaun Sosiál Moçambique, no Adelino Marques Almeida, prezidente Entidade Reguladora ba Komunikasaun Sosiál Angola, sei partisipa liuhusi plataforma online.
Timor-Leste sei asume prezidénsia PER 2026/2027
Iha Kuarta-feira, loron 25 Novembru, sei hala’o Asambleia Plenária, ne’ebé sei prezide husi Arminda Barros.
Serimónia taka ofisiál, ne’ebé sei hahú iha tuku 17:30, sei inklui aprovasaun no aprezentasaun Deklarasaun Díli, serimónia tomada posse António Mali nu’udar prezidente PER ba períodu 2026/2027, no intervensaun husi Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Loro Dias Ximenes.
Istória no kompromisu ba integridade informasaun
Enkontru IX plataforma ne’e hala’o iha fulan-Jullu 2025, iha Praia, Cabo Verde, ho tema “Demokrasia, Mídia no Plataforma Dijitál”.
Iha abertura enkontru ne’ebá, Arminda Barros alerta kona-ba risku sira iha ambiente dijitál ba integridade informasaun. Nia temi dezinformasaun, manipulasaun algorítmika, diskursu ódiu no lakon konfiansa públiku ba mídia nu’udar dezafiu importante sira.
Iha atividade paralela ba enkontru ne’ebá, Arminda Barros defende katak nasaun Afrika sira ne’ebé uza lian Portugés, hamutuk ho Timor-Leste, presiza halo esforsu konjuntu atu atualiza lejislasaun no kombate dezinformasaun dijitál, liuliu durante períodu eleisionál.
Iha Agostu 2025, membru plataforma na’in lima, inklui Konsellu Imprensa Timor-Leste, hato’o sira-nia “preokupasaun maka’as” kona-ba taka no hasai delegasaun RTP África, RDP Áfrika no Lusa husi Guiné-Bissau. Membru sira-ne’e husu atu restaura fila fali kondisaun servisu ba delegasaun mídia hirak-ne’e.
Jornalista: António Sampaio
Written by: RafaFM
Enkontru Órgaun Reguladór Pais Lusófonu Hala’o iha Díli Foka Ba Regulasaun Mídia iha Era Dijitál no Intelijénsia Artifisiál
todayNovember 20, 2026 11 2
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt