Noticias

EDTL, E.P Aloka Millaun 11.3 USD Ba Projetu Eletrifikasaun Aldeia

todayMay 12, 2026 1

Background
share close

Díli, 12 Maiu 2026 (RAFA.tl)- Eletrisidade Timor-Leste, Empreza Públika (EDTL, E.P), aloka orsamentu hamutuk millaun 11.3 USD ba projetu eletrifikasaun Aldeia ne’ebé sei ezekuta husi kompañia nasionál hamutuk 51 ho durasaun kontratu  fulan 6, fulan 8 no balun tinan ida depende bá distánsia.

Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão hamutuk ho Ministru Obras Públikas (MOP), Samuel Marçal sai sasin bá serimónia asinatura kontratu entre Prezidente Komisaun Ezekutivu Eletrisidade Timor-Leste, Empreza Públika (EDTL, E.P), Paulo da Silva ho kompañia nasionál 51 bá Projetu Eletrifikasaun Aldeia, iha salaun Katedrál, Dili, Tersa (12/05/2026).

Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão husu bá kompañia nasionál 51 ne’ebé hetan konfiansa atu responsabiliza projetu eletrifikasaun ne’e hodi servisu ho laran, ho vontade tomak no husu labele fó bá kompañia sub kontratór.

“Husu bá kompañia sira atu labele fó bá sub kontratór. Imi mak tenke responsabiliza projetu ne’e to’o hotu. Ha’u lakohi atu imi fó tán bá kompañia seluk ida mak halo servisu no imi simu de’it osan, tuur de’it simu osan. Imi tenke ezekuta rasik atu bele dezenvolve-an no partisipa iha dezenvolvimentu ita-nia rain,” Xanana Gusmão hateten.

Primeiru-Ministru husu ne’e tanba hakarak atu kompañia nasionál sira ne’e bele manán esperiénsia nune’e sai buka’e bá aban bainrua.

“Buka hadi’a ita-nia karáter, ita-nia kbiit no ita-nia matenek hodi partisipa iha dezenvolvimentu ita-nia rain,” Xefe Governu alerta.

Kompañia sub kontratór mak kompañia ka empreza ida ne’ebé simu servisu hosi kompañia prinsipál atu hala’o parte balun hosi projetu ka kontratu bo’ot ida. Ezemplu, Governu fó projetu konstrusaun estrada bá kompañia prinsipál ida, kompañia prinsipál ne’e depois kontrata tán kompañia seluk atu halo eletrisidade, bee, soldadura ka transporte.

Xanana Gusmão mós esplika uitoan kona-bá Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu Nasionál (PEDN) tinan 2011–2030 kona-bá polítika eletrifikasaun, konsidera eletrisidade hanesan direitu báziku no fundamentál tebes bá dezenvolvimentu ekonomia no moris-di’ak povu nian.

Objetivu prinsipál hosi polítika eletrifikasaun maka, halo asesu eletrisidade to’o iha territóriu nasional tomak; garante fornesimentu enerjia ne’ebé estável no kontínuu; suporta kresimentu ekonomia, indústria, edukasaun no saúde; redúz pobreza no izolamentu iha área rurál sira.

“Iha PEDN ne’e, Governu fó prioridade bá infraestrutura eletrisidade hanesan, konstrusaun sentrál elétrika nasionál; dezenvolvimentu rede transmisaun no distribuisaun; ligasaun eletrisidade bá suku no aldeia sira; uza enerjia renovável hanesan mini-hidro, enerjia vento, solar, biomassa,” PM Xanana hateten.

Planu ne’e mós temi projetu bo’ot sira atu aumenta kapasidade eletrisidade; hadi’a seguransa enerjia nasionál; suporta atividade ekonómika iha distritu sira.

Iha vizaun PEDN 2030, eletrifikasaun la’ós de’it kona-bá naroman, maibé atu moderniza nasaun, liga komunidade rurál sira ho dezenvolvimentu, kria oportunidade servisu no negósiu, hadi’a kualidade moris povu Timor-Leste nian.

Iha fatin hanesan Ministru Obras Públikas, Samuel Marçal  esplika, serimónia asina kontratu ho kompañia nasionál 51 ne’e, atu responsabiliza pakote eletrifikasaun 51 bá aldeias 141 iha munisípiu hotu ne’ebé seidauk assesu bá eletrisidade.

Governu kontinua ho prosesu atu realiza-tán serimónia asinatura kontratu bá pakote projetu eletrifikasaun aldeia hamutuk 45 ne’ebé sei realiza iha tempu badak nia laran hodi konklui ona aldeia hotu iha territóriu tomak bá asesu eletrisidade.

“Esepsaun bá uma-ka’in tolu ka haat ka sanulu mak hela namkari iha fatin ketak-ketak no dook malu, ita sei rezolve ho solár pánel. Maibé ho asina kontratu ohin, ita espera katak maski la konklui iha tinan ne’e, iha tinan oin bele konklui ona eletrifikasaun bá populasuan iha territóriu tomak,” Ministru Samuel Marçal hateten.

Iha tinan 2025, Governu konklui ona nível suku no ida-ne’e Governu asina kontratu atu asselera hodi konklui iha nível aldeia.

Aldeia iha territóriu tomak ne’ebé seidauk assesu eletrisidade hamutuk aldeia 181 no ohin asina ona bá aldeia 141 hela aldeia 45 ne’ebé sei asina tán kontratu iha tempu badak.

Jornalista: Elio dos Santos/Editór: Vito Salvadór

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!