Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Fórum Investimentu Timor-Leste 2026, ne’ebé organiza husi Governu Timor-Leste ho Austrália iha Díli, Kinta 29 Outubru 2026.
Díli, 29 Outubru 2026 (RAFA) — Governu Austrália reafirma ninia kompromisu apoia Timor-Leste hodi hametin kresimentu ekonómiku, dezenvolve setór privadu no hadi’a ambiente negósiu, liuliu iha setór turizmu, agrikultura no agronegósiu, ho objetivu atu kria empregu no hamenus dependénsia ba produtu importadu.
Liu husi Fórum Investimentu Timor-Leste 2026, ne’ebé organiza husi Governu Timor-Leste ho Austrália iha Otél Palm Spring, Díli, Kinta-ne’e, Embaixadora Austrália iha Timor-Leste, Caitlin Wilson, afirma katak Austrália hanesan parseiru bilateral no parseiru dezenvolvimentu Timor-Leste nian, iha interese atu kontinua apoia kresimentu ekonómiku no reforma sira ne’ebé bele hadi’a ambiente negósiu iha nasaun ne’e.
Embaixadora ne’e dehan Austrália sei kontinua servisu hamutuk ho Governu Timor-Leste atu enkoraja komérsiu no investimentu, no mós servisu diretamente ho empreza sira hodi hametin kapasidade komersiál no dezenvolve relasaun ho parseiru negósiu potensiál sira.
Nia mós relata Austrália no Timor-Leste identifika ona turizmu, agrikultura no agronegósiu, no enerjia renovável hanesan área ekonómika sira ne’ebé iha potensial ba kolaborasaun komersiál. Aleinde ne’e apela mós ba partisipante sira iha fórum atu analiza prospetu investimentu tolu ne’ebé nia ho Vise-Primeiru-Ministru lansa iha fulan kotuk.
“Ideia husi prospetu sira-ne’e maka atu fó imajen ida ne’ebé klaru liu kona-bá ambiente investimentu no oportunidade sira ne’ebé relevante komersialmente iha setór sira-ne’e,’’ haktuir Embaixadora Catilin Wilson.
Nia esplika katak prospetu sira-ne’e iha objetivu atu fó informasaun ne’ebé klaru kona-ba ambiente investimentu no oportunidade komersiál iha setór sira-ne’ebé identifika ona.
Embaixadora Austrália mós enfatiza katak, maski Austrália sai parseiru governu nian, kolaborasaun ho setór privadu no diálogu konstrutivu entre parte sira importante tebes atu identifika obstákulu no buka solusaun.
Nia afirma katak, liuhusi diskusaun konstrutiva, Governu no setór privadu bele identifika barreira sira ne’ebé impede investimentu no buka dalan atu transforma dezafiu sira ba oportunidade ekonómika iha futuru.
Biban ne’e, Primeiru-Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão, hatete Timor-Leste presiza investimentu internasionál ne’ebé bele lori kapitál, teknolojia, koñesimentu, abilidade no esperiénsia atu dezenvolve negósiu lokál.
Governu mós rekoñese ninia responsabilidade atu kria kondisaun favorável, hodi permite negósiu sira dezenvolve no hala’o atividade ho susesu.
Xanana subliña katak Governu halo ona reforma importante sira atu hamenus regulamentu ne’ebé la nesesáriu, hadi’a ambiente negósiu no enkoraja investimentu privadu. No Governu mós kontinua moderniza sistema lisensiamentu negósiu no simplifika prosedimentu administrativu, atu fasilita komérsiu, investimentu no estabelesimentu negósiu foun.
“Ha’u-nia Governu mós fó apoiu ba emprezáriu no negósiu ki’ik sira iha Timor-Leste liu husi formasaun, programa dezenvolvimentu negósiu no hadi’a asesu ba servisu finanseiru,” tenik PM Xanana Gusmão.
Xefe Governu hatutan inisiativa sira-ne’e inklui estabelesimentu Banku Dezenvolvimentu Nasionál, atu ajuda negósiu sira hetan kapitál ne’ebé presiza hodi investe, habelar atividade no kria empregu.
Governu sei kontinua servisu besik ho komunidade emprezariál no hala’o reforma ne’ebé presiza atu apoia kresimentu setór privadu ne’ebé forte no produtivu.
Turizmu no Ekonomia Verde Sai Prioridade
Xefe Governu mós informa katak, iha tinan 2026, Governu aprova ona Polítika no Planu Asaun Ekonomia Verde Timor-Leste nian, ne’ebé konsidera oseanu no rekursu tasi nian hanesan pilar estratéjiku ba diversifikasaun ekonómika nasaun nian.
Liu husi polítika ne’e, Governu buka integra prinsípiu sustentabilidade ambientál, inkluzaun sosiál no viabilidade ekonómika, atu transforma potensial marítimu Timor-Leste nian ba oportunidade konkretu iha área empregu, rendimentu no investimentu. Inisiativa ne’e mós iha objetivu atu proteje ekosistema tasi-ibun no tasi nian ba jerasaun futuru.
Iha kontestu ne’e, turizmu sai hanesan prioridade importante ida ba dezenvolvimentu ekonómiku nasaun nian.
Jornalista: Remigia Locatelli
Written by: RafaFM
Austrália Kontinua Apoiu Hametin Kresimentu Ekonómiku no Dezenvolve Setór Privadu Timor-Leste
todayNovember 20, 2026 11 2
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt