Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Díli, 15 Outubru 2026 (RAFA) – Ministériu Edukasaun (ME) Timor-Leste sei inklui lian Korea, Japaun no Mandarin nu’udar lian opsionál iha kuríkulu eskolár, liuliu iha ensinu sekundáriu tékniku vokasionál.
Inisiativa ne’e atu hasa’e kapasidade estudante Timoroan sira-nian iha área linguístika, hodi fasilita asesu ba oportunidade empregu bainhira sira remata estudu.
Sekretáriu Estadu Ensinu Sekundáriu Jerál no Tékniku Vokasionál, Domingos Lopes Lemos, hatete lian hirak ne’e sai prioridade atu inklui iha kuríkulu, hodi prepara estudante sira atu bele hatán ba nesesidade merkadu traballu, liuliu iha rai-li’ur.
“Ita presiza aplika ida-ne’e iha ensinu sekundáriu tékniku vokasionál, atu labarik sira bele adapta, tanba se sira la hatene lian hirak ne’e, sai problema bainhira sira remata eskola no foin ba tuir formasaun linguístika, ne’ebé lori tempu naruk liu. Tanba ne’e, iha reforma ida-ne’e, Ministériu Edukasaun inklui kedas lian opsionál sira-ne’e,” dehan Domingos Lopes, Kinta-ne’e, iha Díli.
Domingos Lopes esplika Ministériu Edukasaun prepara hela reforma ba kuríkulu, ho lian Inglés, Indonéziu no Portugés ne’ebé eziste ona, no sei aumenta tan lian opsionál tolu, mak Korea, Japaun no Mandarin.
Nia hatutan iha tempu liubá, Ministériu Edukasaun vizita Korea no husu apoiu husi Governu Korea, inklui posibilidade atu haruka profesór sira mai Timor-Leste hodi hanorin diretamente lian Korea ba estudante sira, liuliu iha ensinu sekundáriu tékniku vokasionál.
Sekretáriu Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE), Rogério Araújo Mendonça, mós relata katak Governu presiza halo ajustamentu ba kuríkulu eskola tékniku vokasionál no agrikultura, inklui iha área aprendizajen lian estranjeiru, atu bele responde ba nesesidade merkadu traballu.
“Agora merkadu husi rai li’ur presiza númeru boot tebes, liuliu iha área eskola tékniku sira-ne’e. Ema ne’ebé mai ona ho abilidade no kapasidade, ita presiza investe mós iha lian, hanesan lian Korea, tanba ema presiza,” tenik Rogério Mendonça.
Nia fo ezemplu, iha área konstrusaun oinsá bele servisu hamutuk ho SEFOPE atu aposta mós iha aprendizajen lian iha eskola tékniku vokasionál sira-ne’e, atu bainhira estudante sira remata eskola, sira bele hetan empregu ne’ebé di’ak.
Governante ne’e hatutan merkadu traballu, iha rai laran no rai li’ur, sai oportunidade importante ba joven Timoroan. Tanba, dadaun ne’e Austrália nu’udar nasaun ne’ebé simu traballadór Timoroan barak liu, ho ema na’in 26.000, tuir kedas Korea ho joven na’in 8.000 resin, no Japaun ho ema na’in 100.
Nia konsidera katak presiza identifika lian sira ne’ebé relevante no merese atu inklui iha kuríkulu eskola tékniku vokasionál, hodi prepara joven Timoroan sira atu iha abilidade ne’ebé merkadu traballu presiza.
Jornalista: Cesarina de Carvalho
Written by: RafaFM
Japaun ho Mandarin iha Kurríkulu Eskolár Timor-Leste Sei Inklui Lian Korea
todayOctober 22, 2026 12 2
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt