Simentu Folin Sa’e Ona Ba US$5.00 Kada Saku

Simentu marka tonasa agora folin sa'e ona ba US$5.00 kada saku.

Díli, 13 Outubru 2026 (RAFA) – Folin simentu iha merkadu kontinua sa’e tanba limitasaun produsaun iha fábrika sira iha Indonézia, ne’ebé afeta kuantidade fornesimentu simentu ba Timor-Leste.

Supervisor Victory, Lda,  Ricky Yan ba RAFA iha knar fatin, Tersa-ne’e, klarifika katak folin simentu iha loja refere agora sa’e ba US$5.00 kada saku, tanba fábrika sira iha Indonézia hasoru limitasaun produsaun no fó prioridade ba distribuisaun iha sira nia rai laran.

“Iha Victoria ami atualiza daudaun folin ho US$5.00 kada saku. Tanba, fábrika iha Indonézia hasoru hela limitasaun produsaun nian. Entaun, ita sira ne’ebé iha Timor-Leste hetan de’it kuota mensal ida ba karregamentu. Ne’e mak kauza simentu menus iha ne’e,” Ricky Yan hateten.

Nia esplika katak, bainhira fornesimentu simentu seidauk menus, folin iha merkadu normalmente US$4,25. Maibé, bainhira fornesimentu hahú menus, folin sa’e ba US$4,75 no agora to’o US$5.00 tanba limitasaun fornesimentu hosi rai-li’ur.

Razaun loja Victory aumentu folin simentu marka Tonasa la’ós tanba loja hakarak hetan lukru boot. Maibé, haree ba kustu no taxa hosi fornesedór, inklui kustu transporte aumenta.

Iha sikun seluk, Manajer Always Construction Unip. Lda, Ilham hatete empreza aumenta folin simentu tanba folin kombustível sa’e, inklui kustu transporte marítimu ne’ebé aumenta tanba ro sira tenke hein tempu naruk atu bele hatama sasán mai Timor-Leste.

Tuir nia, situasaun ne’e obriga empreza atu ajusta folin simentu antes fa’an ho presu US$4,20 kada saku, agora sa’e ba US$4,50 bainhira distribui ba loja sira sei hasae tan.

“Ami hasa’e nia folin tanba baibain ami aluga ro rua, maibé tanba ro antrian atu hatama sasán ne’e kleur liu, nune’e nia folin tenke hasa’e. Aspetu seluk mak folin solár sa’e,”tenik  Ilham.

Staf loza Sinar Sakti iha Bidau, Jainino Hornai mós haktuir antes folin simentu marka Tonasa iha loja refere US$4,50, enkuantu marka Cons fa’an ho folin US$4,25. Maibé, fornesimentu simentu menus, agora folin Tonasa sa’e ba US$5.00 no marka Cons sa’e ba US$4,75.

“Uluk simente nia folin ne’e US$4,50 ba marka Tonasa, ida marka Cons ne’e US$4,25. Maibé agora simente menus oituan Tonasa agora sa’e tiha ona ba US$5.00, Cons agora ba $4,75,” subliña Jainino Hornai.

Staf loja Rujian iha Colmera, Maria Imaculada, hatete loja refere seidauk simu estoke simentu foun atu fa’an ba komunidade, tanba fornesimentu seidauk tama no estoke limitadu.

“Ami-nia patraun telefone ba gudang dehan simente seidauk tama ne’ebé ami-nia loja ne’e seidauk faan simente” dehan Maria Imaculada.

Antes ne’e deputadu husi Bankada CNRT, Saul Salvador, hato’o lamentasaun katak  komunidade Postu-Administrativu Suai preokupa tebes  ho presu simentu ne’ebé agora daudaun kada saku iha loja sira fa’an ho folin US$9.00.

“Ida-ne’e difikulta tebes sira atu halo sira nia uma Tanba folin sementu ne’ebe sae iha Postu-Administrativu Suai,” afirma deptadu ne’e iha plenáriu Parlamentu Nasional, Segunda-ne’e.

Reprezentante povu ne’e haktuir presu simentu US$9.00  sei difikulta empreza sira ne’ebé kaer obra Estadu tanba presu BoQ anterior Governu aprová ho US$6.00 ba simentu kada saku, maibé agora presu US$9.00.

Jornalista: Cesarina de Carvalho