Listeners:
Top listeners:
Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Noticias
todayMay 29, 2026 52
Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku no Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay asina nota indedimentu ba apoiu orsamentu euro millaun sia husi Uniaun Europeia mai Timor-Leste, Sesta (29/05/2026).
Díli, 29 Maiu 2026 (RAFA.tl)- Uniaun Europeia apoiu euro millaun sia ba Governu Timor-Leste ba iha projetu ‘e-Governance for the Judicial System in Timor-Leste’ (e-JUS TL) no Creation and Development of Sustainable Businesses and the Circular Economy’ (CRESCE), ne’ebé respetivamente, moderniza infraestrutura legál nasaun nian, no atu impulsiona ninia kreximentu ekonómiku sustentável.
Iha serimonia asina nota indedimentu ne’ebé hala’o iha salaun Nobre Ministériu Negosiu Estránjeiru no Kooperasaun (MNEK), Sesta (29/05/2026), ba iha projetu ‘e-Governance for the Judicial System in Timor-Leste’ (e-JUS TL), Uniaun Europeia apoiu euro millaun neen no asina direita husi Diretór ba Ázia no Pasífiku iha Komisaun Europeia – Diresaun Jerál ba Asosiasaun Internasionál no Dezenvolvimentu DG INTPA, Péteris Ustubs no Embaixadór Thorsten Bargfrede hamutuk ho Ministru Justisa Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai.
Ba iha Creation and Development of Sustainable Businesses and the Circular Economy’ (CRESCE), Uniaun Europeia apoiu euro millaun tolu no asina direita husi Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku no Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay no akompaña husi Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun Bendito dos Santo Freitas.
Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku no Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay hateten liu husi programa CRESE ne’e bele rejiste liután Timor-Leste nia ekosistema úniku ne’ebé sei rejistente jerasaun hotu-hotu ne’ebé sei mai.
‘’Apresia ba apoiu ida-ne’e, transforma, ita-nia aspirasaun, ita-nia governu bolu atu asegura projetu ida-ne’e bele implementa transparénsia no inkluzividade,” Vise-Primeiru-Ministru Francisco Kalbuadi Lay hateten.
Vise-Primeiru-Ministru ne’e subliña aprofundamentu parseria estratéjiku entre Uniaun Europeia no Timor-Leste iha ámbitu estratéjia investimentu Global Gateway, serimónia nivel aas marka asinatura ofisiál ba akordu finansiamentu ba programa rua: e-JUS TL no CRESCE.
Iha fatin hanesan Ministru Justisa, Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai agradese ba Uniaun Europeia ne’ebé iha inisiativa hakarak apoiu Timor-Leste liu-liu iha sétor justisa hodi bele modernija sistema sira ba eletroniku, ida ne’e hanesan akordu ida ne’ebé Ministeriu halo atu komunidade Uniaun Europeia bele disponibiliza sira nia orsamentu hodi apoiu iha setór justisa.
‘’Euro millaun neen ba iha Timor-Leste liu-liu ba iha Ministeriu Justisa atu konsolida ninia instituisaun sira iha servisu sira iha tribunál, iha prokuradór, iha defensoria públika, iha servisu polísia niaa, investigasaun kriminal ka DSIK,nu’uné mós ba iha servisu rejistu ninia ne’ebé lor-loron iha mobilidade ba iha sistema dijitalijasaun,” Ministru Justisa Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai informa.
Iha fatin hanesan Diretór ba Ázia no Pasífiku iha Komisaun Europeia – Direksaun Jerál ba Asosiasaun Internasionál no Dezenvolvimentu DG INTPA, Péteris Ustubs, hateten Programa foun sira hatudu oinsá prosperidade no justisa iha ligasaun besik atu mobiliza investimentu privadu, esensiál atu kria kondisaun sira ne’ebé loos, transparente, justu no previzível.
Nia Subliña asinatura ida ne’e hanesan pasu dahuluk entre Timor-Leste ho Uniaun Europeai atu hakbiit liu tan negosiu ki’ik sira iha rai laran, no mos moderniza liu tan sistema judisial iha Timor-Leste ba Eletroniku
‘’Marku boot dahuluk iha dadeer ne’e maka asinatura ba Akordu Finansiamentu CRESCE nian. Inisiativa ida-ne’e foka ba haburas dezenvolvimentu setór privadu, hakbiit negósiu ki’ik sira, no promove prátika sustentável sira iha kuadru ekonomia sirkulár nia laran, Tuir kedas, parseiru sira formaliza Akordu Finansiamentu e-JUSTL. Programa ne’e introdús sistema governasaun eletrónika ne’ebé krítiku hodi dijitaliza, rasionaliza, no hametin transparénsia enkuadramentu judisiál Timor-Leste nian,’’ hateten Péteris Ustubs.
Ministru Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas iha nia diskursu hateten, Akordu hirak ne’e reprezenta marku importante ida iha parseria forte no evolui entre Timor-Leste no Uniaun Europeia,
Governante ne’e informa, liga ho projetu rua ne’ebé maka Uniaun Europeai asina akordu ho Tomor-Leste liu husi Programa CRESE ho objetivu atu hametin setór privadu sira, apoia empreza Mikro ki’ik no mediu no prove setor ekonomiku iha nasaun tomak
“Iha programa E-JUSTL ne’e atu modernija liu tan sistema judisial iha Timor-Leste no Programa CRESCE iha objetivu atu hametin setór privadu, apoia empreza mikro, ki’ik no médiu, no promove oportunidade ekonómika iha nasaun tomak, partikularmente ba foin-sa’e no feto sira, liuhosi apoia setór sira hanesan agrikultura, turizmu, no indústria sira ne’ebé orienta ba esportasaun,” Bendito dos Santo Freitas tenik.
Nia subliña programa CRESCE ne’e buka atu kria empregu, hametin rendimentu uma-kain nian, no estimula kreximentu ekonómiku ne’ebé sustentável, projetu e-JUST TL sei apoia modernizasaun setór justisa Timor-Leste nian liuhosi dijitalizasaun prosesu judisiál sira, hadi’a koordenasaun institusionál, no kapasitasaun ba profisionál justisa sira.
Jornalista: Remigia Locatelli/Editór: Vito Salvadór
Written by: RafaFM
Uniaun Europeia Apoiu Euro Millaun Sia Ba Projetu e-JUSTL no CRESE
todayMay 30, 2026 4
todayMay 30, 2026 38 1