Sarani Sira Tenke Lori ho Responsabilidade Espíritu Natal Nian

Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva, SDB prezide missa natal loron iha Igreja Katedral Díli, Kinta (25/12/2025). Imajen/Rafa.tl

DILI, RAFA.tl– Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva, SDB hateten sarani sira tenke lori ho responsabilidade espíritu natal nian, atu roman Kristu nian, nabilan ba ema hotu atu hakbiit ema, atu brani ko’alia, defende no hamriik metin kona-bá buat ne’ebé loos, nu’udár sarani, Timoroan ne’ebé iha kultura no identidade rasik.

Notísia Relevante: Jesus Nia Moris Simples no Kiak iha Belem Lori Transformasaun Ba Ema Nia Moris

Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva, SDB, hateten lia hirak ne’e iha nia omilia ba missa Natal loron iha Igreja Parokia Katedral Imaculada Conceição, Vila-Verde, Díli, Kinta (25/12/2025).

Dom Virgílio Cardeal hateten furak atu agradese Maromak, Maromak ne’ebé hili atu sai hanesan ema, atu ema bele sai Maromak oan, ida-ne’e  mak novidade ne’ebé boot liubá ema iha natal.

Momentu furak ida bainhira Maromak tama iha ema nia istória, bainhira liafuan ne’ebé halo an ba ema, Maromak ko’alia ba ema, liu husi rai lakan ka ahi klobor hanesan iha antigu testamentu, maibé husi kosok oan ida ne’ebé nia hakilar iha balada nia han fatin, lori ksolok ba umanidade.

“Natal Nai Jesus nia loron moris, loron moris ida ne’ebé boot liu loron moris hotu-hotu, loron ne’ebé ita hein, Maromak Nia oan Nia loron moris ne’ebé mai atu hela ho ita, Maromak oan Nia loron moris ne’e ita nian mós tanba ita mós sai Maromak Nia oan, ema hotu ne’ebé simu Nia no fiar iha Nia naran Nia fó kbiit no foti atu sai Maromak oan,” Dom Virgílio hateten.

Arsebispu hatutan hanesan anju sira hananu ‘Glória ba Maromak iha leten as ba, dame iha mundu  ba ema ne’ebé hakarak di’ak’, tanba ne’e hanesan Papa Leão XIV hateten ‘Natal Nai Nian mak Natal ida dame nian’.

Jesus mai mundu tanba Maromak hadomi tebes mundu atu ema hotu ne’ebé fiar iha Nia la mate, maibé hetan moris rohan laek. Mai ho fuan, ho laran no ksolok simu Maromak ne’ebé mai tanba ema.

“Simu iha ita nia fuan, simu iha ita-nia família, simu iha ita-nia komunidade. Imanuel ‘Maromak ho ita’ iha Nia Maromak hatudu nia domin mai ita, Nia mak halo salvasaun posível, Nia mak hanorin ita oinsá atu moris tanba Nia mak moris nia nain no saida mak ita tenke halo iha moris ida-ne’e, tanba ne’e ita hanaran nia mak dalan, lialos ba moris rohan laek,” Arsebispu tenik.

Selebrasaun ohin nian, tuir Dom Virgílio, bolu hotu-hotu nia atensaun ba moris rasik no moris ne’e nia finalidade. Hanesan Santu Agustinho nia liafuan ne’ebé hateten ‘Maromak halo an ba ema atu ema bele sai Maromak’, tanba ne’e, ita hotu lori Illas Maromak nian, liu husi batismu foti ema hotu sai Maromak oan.

Bainhira ema haré ba prezépiu hatudu mai ema kriador nia diak no furak sira hotu, tanba ne’e, Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva, hatutan, hamrik iha prezépiu oin, la’ós haré deit ba buat ne’ebé haré ho matan, koko mós atu taka matan hodi hateke hodi kontempla buat ne’ebé iha prezépiu, ne’ebé Maromak hatudu Nia laran sadia, Nia domin ba Nia kriatura sira iha fatin simples, kiak no animal han fatin.

“Lia-fuan ne’ebé halo an ba ema, konvida ita ida-idak iha moris atu hatene haraik an ba malu, konvida ita atu moris ho matenek, konvida ita atu hatene hamtauk Maromak iha ita-nia moris, konvida ita atu moris iha justisa, moris iha lialos,” Dom Virgílio fundamenta.

Maromak ne’ebé mai konvida ita sarani sira ba kumprimisu ida iha moris, sarani ida-idak tenke sai ema ne’ebé servisu atu tau iha pratika buat ne’ebé anju sira hanorin ‘Glória ba Maromak Letes as liu, pás iha mundu ba ema ne’ebé buka damen’.

Ho laran manas natal nian, no buat ne’ebé hamanas natal mak domin no domin tenke sai buras liután, buka atu haksolok nafatin ho ksolok natal nian, laran mós, haraik-an, husu perdua ba malu, atu ida-idak lori nafatin ksolok natal ne’e iha moris tomak.

“Buat ne’ebé nabilan liu iha Natal la’os ahi oan, maibé lia-loos ka verdade. Atu ho natal Maromak oan ne’ebé moris iha ita-leet, hakbiit ita atu brani ko’alia, defende no hamriik metin kona-bá buat ne’ebé loos, nu’udár sarani, Timoroan ne’ebé iha kultura no identidade rasik,” Arsebispu ne’e subliña.

Sentru Natal nian mak Kristu, bele halo buat hotu, maibé la iha Kristu, Natal ne’e folin laek. Tanba ne’e, dalan atu hakiak no haburas sentidu natureza natal nian mak fila fali ba ida-idak atu tau iha neon ambiente tomak ne’ebé sente iha natal ne’e.

Reportajen ekipa Rafa.tl