Noticias

Rejime Jurídiku Termu Sertu Iha Violasaun Ba Direitus Umanus

todayMarch 25, 2026 288 3

Background
share close

DÍLI, RAFA.tl – Provedoria Direitos Umanus no Justisa (PDHJ) konsidera Rejime jurídiku Termu Sertu iha Violasaun ba Direitus Umanus, tanba prova atrazu iha pagamentu saláriu ba funsionáriu kontratadu sira ne’ebé pendente durante fulan rua atu ba fulan-tolu ona (Janeiru-Fevereiru no Marsu) iha liña Ministeriál sira.

Notísia Relevante: Rejime Foun Ba Kontratu Termu Sertu, Provoka Atrazu Pagamentu Saláriu iha Timor-Leste

Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres ‘’Lamukan’’ ba Rafa.tl iha Farol, Díli., Tersa (24/03/2026), informa PDHJ husu ona Komisaun Funsaun Públika hodi hato’o preokupasaun kona-bá Dekretu lei nú. 3/2026, 03 de Fevereiru kona-bá rejime foun ne’ebé vigora iha loron 03 fulan-Fevereiru, maibé lei refere vale hotu iha fulan-Janeiru, tenke ajusta hotu, no iha ajustamentu balu ne’ebé halo entidade hotu la iha osan atu halo pagamentu ba funsionáriu sira, tuir tabela ne’ebé mai husi Komisaun Funsaun Públika.

PDHJ hato’o ona preokupasaun ida ne’e ba iha Komisaun Funsaun Públika, karik iha ajustamentu  sira ne’e iha razaun balu ne’ebé presiza halo fiskalizasaun.

‘’Ami informa ona ba Komisaun Funsaun Públika, ha’u hanesan Provedór hein hela rezultadu análize ekipa legál nia atu haré, iha razaun ka fundamentu ka lae atu ba halo fiskalizasaun abstrata,” Virgílio Guterres hateten.

PDHJ konsidera katak, Rejime Juridiku foun no Termu sertu ida ne’e iha kauza balu ne’ebé viola funsionariu sira nia direitu, tanba pesoál sira kontinua halo Servisu Admistrasaun Públika, maibé entidade sira la iha pagamentu ba sira.

Nia afirma tan se rejime juridiku foun ne’e implika redusaun ba ema nia saláriu ne’e violasaun, tanba saláriu ne’e ema nia direitu, lei ne’ebé mai aplika no prejudika ema seluk nia saláriu menus ne’e violasaun ba direitus umanus.

Virgílio hatutan, PDHJ la halo rejeisaun ba esforsu Governu nian, liu-liu atu halo reforma ba admistrasaunpPúblika. PDHJ mós rekoñese katak, reforma ne’e presiza duni halo, tanba funsionáriu iha entidade sira barak, maibé tenke halo mós levantamentu ida ne’ebé komprensivu no mós halo diagnóstiku ida hodi identifika, nune’e entidade seluk labele sofre konsekuénsia husi hahalok entidade seluk nian.

PDHJ mós observa katak iha Ministériu barak maka halo rekrutamentu la tuir konkursu, maibé tuir de’it nomeasaun polítika, no  entidades balu ne’ebé rekruta funsionáriu sira tuir konkursu públiku, tanba ne’e rejime jurídiku termu sertu ida ne’e tenke nomeia tuir konkursu públiku, hodi nune’e, labele halo entidade sira seluk ne’ebé tuir konkursu sai vítima ba lei refere.

Provedoria dos Direitos Umanus no Justisa nia ekipa legál mós kontinua estuda hela  konteudu lei refere, liu-liu aplikasaun retroativu, tanba ida ne’e viola prinsípiu legál nian ne’ebé hatete katak, la retroativu (não retroativu) katak lei ne’e tenke aplika ba oin, labele aplika ba kotuk.

PDHJ sei halo hela observasaun, hodi halo ánalize baihira iha fundamentu atu halo fiskalizasaun, sei submete ba iha Tribunal Rekursu.

Reportajen ekipa Rafa.tl

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!