Noticias

2027, Ministériu Edukasaun Konstrui Rezidénsia Profesór 200

todayNovember 20, 2026 58

Background
share close

Díli, 20 Novembru 2026 (RAFA) –  Iha tinan foun 2027, Ministériu Edukasaun (ME) konstrui rezidénsia profesór hamutuk 200 liuliu eskola sira ne’ebé iha área remota hodi fasilita profesór sira hala’o atividade hanorin iha sira-nia fatin servisu.

Diretór Nasionál Infraestrutura Edukativa iha Ministériu Edukasaun, Hélio Lopes informa katak ministériu edukasaun hamutuk ho servisu edukasaun munisipál no Administrasaun Dezenvolvimentu Nasionál (ADN) hala’o ona identifikasaun ba nesesidade rezidénsia profesór sira ne’ebé presiza konstrui.

Nia esplika katak lista rezidénsia ne’ebé identifika ona sei sai baze ba preparasaun no verifikasaun téknika, antes konstrusaun hala’o iha tinan oin.

“Agora ita submete ona dadus rezidénsia 100 ba ADN atu halo verifikasaun. Ministériu nia prioridade to’o tinan oin mak konstrui rezidénsia profesór hamutuk 200, liuliu iha eskola sira ne’ebé iha kolokasaun profesór sira ne’ebé presiza tebes rezidénsia atu asegura sira-nia atividade iha eskola,” Diretór Hélio Lopes hatete ba jornalista sira  iha kna’ar fatin Vila Verde, Kinta-ne’e.

Nia hatutan identifikasaun no verifikasaun dadus la’ós atu prepara konstrusaun ba tinan oin de’it, maibé ekipa téknika kontinua hala’o servisu iha terrenu hodi konfirma nesesidade no prepara dokumentu tékniku atu submete ba ADN.

Hélio Lopes afirma katak konstrusaun rezidénsia profesór sei hala’o iha territóriu nasionál, ho eskluzaun Rejiaun Administrativa Espesiál Oe-Cusse Ambeno (RAEOA).

Nia mós relata bazeia ba dadus Ministériu Edukasaun, profesór barak ne’ebé presiza rezidénsia servisu iha eskola sira iha área extremamente remota tanba maioria profesór sira mai husi Munisípiu seluk.

Tanba ne’e, Ministériu Edukasaun tau prioridade ba eskola sira iha área remota no extremamente remota, liuliu eskola ne’ebé enfrenta difikuldade atu asegura alojamentu ba profesór.

Maski nune’e, nia klarifika katak la’ós profesór hotu-hotu presiza rezidénsia, maibé Ministériu sei kontinua fó prioridade ba profesór sira ne’ebé iha nesesidade atu fasilita sira-nia servisu.

Alende ne’e Ministériu sei uza modelu rezidénsia ida de’it, atu asegura uniformidade iha konstrusaun.

Kona-bá orsamentu, Hélio Lopes hatete estimativa inisiál ba konstrusaun rezidénsia ida besik millaun US$4 to’o millaun US$6, maibé montante finál sei depende ba verifikasaun kustu ne’ebé ADN sei halo.

Iha prosesu identifikasaun, Ministériu hasoru mós problema balun, inklui eskola sira ne’ebé presiza rezidénsia profesór, maibé iha área rai ne’ebé la sufisiente atu harii edifísiu.

Atu rezolve problema ne’e, Ministériu sei buka alternativa seluk, hodi asegura katak eskola sira ne’ebé presiza rezidénsia la lakon oportunidade atu hetan infraestrutura ne’e.

Kona-bá disponibilidade rai, Hélio Lopes relata katak Ministériu Edukasaun sei koordena ho autoridade munisipál no lider komunitáriu sira atu identifika rai apropriadu ba konstrusaun rezidénsia profesór, ho konsiderasaun atu rezidénsia ne’e la dook husi eskola.

Nia admite katak Timor-Leste enfrenta problema boot kona-ba estatutu rai, ne’ebé afeta mós eskola balun. Tanba ne’e, Ministériu kontinua esforsu atu rejista eskola no rai iha Direksaun Nasionál Terras e Propriedades (DNTP), hodi asegura katak eskola sira iha estatutu rai ne’ebé klaru.

Nia fó ezemplu Eskola Bázika Filial (EBF) Casnafar, ne’ebé projetu konstrusaun tenke muda ba eskola seluk tanba estatutu rai seidauk klaru.

“Ita foti desizaun atu muda ba eskola seluk ne’ebé iha estatutu rai definitivu. Nune’e, EBF Casnafar sai ezemplu ida ba ita, atu iha munisípiu ida-idak konfirma situasaun rai ho detallu,” tenik  Diretór Hélio Lopes.

Nia mos relata kona ba rezidénsia ne’ebé sei konstrui bele benefisia profesór na’in 200 to’o 300, depende ba modelu no kapasidade rezidénsia ne’ebé sei harii. Rezidénsia ida-idak bele iha kuartu ida ka rua, no bele konstrui uma ida ka rua iha kada eskola, tuir nesesidade.

Númeru finál profesór benefisiáriu sei determina depois prosesu kontajen no verifikasaun remata, antes Ministériu aprezenta dadus kona-ba benefisiáriu sira.

Jornalista: Cesarina de Carvalho

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!