Noticias

DITE Loke Oportunidade Ba Empreza Lokál Espande Produtu Ba Merkadu Internasionál

todayNovember 16, 2026 40 1

Background
share close

Díli, 16 Novembru 2026 (RAFA) – Eventu Dili International Trade Expo (DITE) 2026 kontinua loke oportunidade boot ba kompañia privadu sira iha Timor-Leste hodi promove produtu lokál, hametin kooperasaun komersiál, no loke dalan ba esportasaun iha merkadu internasionál.

Diretór Kompañia ACELDA Unipessoal, Lda., Higino da Costa Freitas, hatete eventu ba dala rua husi IX Governu Konstitusionál ne’e lori benefísiu ne’ebé boot tebes hodi motiva emprezáriu timoroan sira hasoru malu no halo rede negósiu ho emprezáriu estranjeiru sira.

DITE 2025, kompañia ACELDA konsege asina ona nota entendimentu ho parseiru husi Makau no esporta ona mina-kamii ba merkadu Makau no Xina kuaze dala lima.

“Ami esporta ona mina-kamii ba merkadu ne’ebá dala lima. Dahuluk sira husu ho kuantidade ki’ik tanba produtu foun ba Xina. Maibé, ikusmai sira aumenta beibeik to’o fulan ida ka rua liubá ami esporta ona tonelada neen,” informa Higino da Costa Freitas, iha Sentru Konvensaun Díli, Segunda-ne’e.

Nia garante katak ACELDA iha estoke mina-kamii ne’ebé sufisiente hodi responde ba demanda nasionál no internasionál. Aleinde ne’e, kompañia mós planeia atu prodús sabaun no xampú husi mina-kamii, no rekomenda ba Governu atu kontinua apoia indústria lokál sira hodi hasa’e kompetitividade iha merkadu.

Iha fatin hanesan, Diretór Kompañia CDC, Vicente Matos Belo, informa katak iha sira-nia partisipasaun ba dala rua ne’e, sira aprezenta produtu oioin husi nuu, hanesan xapeu, pasta, vazu, anar (charcoal), cocopeat, mina-virjen, mina-kinur, no hahán ba animál.

Nia mós haktuir katak iha DITE 2026 ne’e, CDC hala’o ona negosiasaun no enkontru virtuál (Zoom) dala rua ho kompradór husi Nova Zelándia atu esporta cocopeat no anar. Maibé, sira sei hasoru difikuldade iha prosesu teste laboratóriu.

“Ami ko’alia ona ho parte Nova Zelándia no sira haruka ona broxura mai. Agora CDC buka hela dalan ho ILO atu fasilita teste laboratóriu, tanba merkadu internasionál iha kritéria ne’ebé rigorozu tebes no ita iha Timor-Leste seidauk iha laboratóriu espesiál,” esplika Vicente Matos Belo.

Nia mós husu ba Governu atu harii laboratóriu padraun internasionál ida iha rai-laran no hametin kooperasaun ho TradeInvest no servisu Kuarantena nian, tanba haruka produtu ba teste iha rai-li’ur presiza kustu ne’ebé boot.

Diretór Kompañia Suhurama, Ricardo Carvalho Nheu, hatete sira-nia kompañia prontu ona atu esporta produtu bebida (soft drink) ho kapasidade produsaun liu botir 8.000 kada oras.

“Produtu sira-ne’e prodús iha Timor-Leste hotu. Foin daudaun parte Malázia no nasaun balun kontaktu ona ami. Dadaun ne’e sei halo hela negosiasaun ba merkadu Malázia, Papua-Nova Guiné, no mós Indonézia Leste hanesan Nusa Tenga Timor no illa sira ne’ebé besik ita,” tenik Ricardo.

Nia esplika katak produtu foun hotu husi Suhurama sempre liuhusi prosesu teste iha Jakarta ho akompañamentu husi AEFAESA antes lansa ba merkadu.

Iha parte ikus, reprezentante kompañia privadu sira-ne’e rekomenda ba Governu atu aselera estabelesimentu laboratóriu estandarizasaun iha Timor-Leste hodi fasilita sertifikasaun ba produtu lokál sira antes tama ba merkadu global.

Jornalista: Remigia Locatelli

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!