Noticias

Xanana Husu Juíz Sira Ezerse Funsaun ho Independénsia no Integridade

todayNovember 11, 2026 25 1

Background
share close

Díli, 11 Novembru 2026 (RAFA) – Primeiru-Ministru (PM), Xanana Gusmão husu ba juíz foun na’in-12 ne’ebé simu pose atu ezerse sira-nia knaar ho independénsia, imparsialidade no integridade morál, hodi garante katak desizaun judisiál hotu-hotu bazeia ba Konstituisaun, lei no konsiénsia jurídika.

Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hato’o lia hirak ne’e  liu husi nia  diskursu iha ámbitu tomada pose bá Majistradu Juíz terseiru klase na’in-12 no Juíza Administradór  na’in-haat, iha Tribunál  Judisiál Primeira Instánsia Díli, Kuarta-ne’e.

Juíz foun na’in-12 ne’ebé konklui ona etapa formasaun no estájiu iha Sentru Formasaun Jurídika no Judisiária (CFJJ), no agora hahú sira-nia karreira profisionál iha kategoria Juíz  terseira Klase.

Xanana Gusmão afirma, sai juiz iha Timor-Leste la’ós de’it ezerse profisaun ida, maibé responsabilidade boot atu defende direitu, liberdade no garantia Prinsipiu fundamentál sidadaun ida-idak nian.

“Imi-nia independénsia la fó ba imi hanesan priviléjiu pesoál ka korporativu, maibé fó ba imi husi povu Timor-oan, liuhusi Konstituisaun no lei, hanesan garantia katak konflitu ida-idak, dúvida ida-idak no injustisa ida-idak sei julga bazeia estritamente ba lei no imi-nia konsiénsia loloos,” hatete Xanana Gusmão.

Xefe Governu hatutan katak sistema justisa iha Timor-Leste sei hasoru dezafiu boot, inklui volume prosesu sira, kompleksidade kazu sira ne’ebé tama iha tribunál no espetativa sosiedade nian ba resposta lalais, transparente no efisiente.

Nia subliña katak tribunál tenke sai instituisaun ne’ebé nakloke ba sidadaun hotu, no sidadaun komun la bele sofre tanba justisa tarde ne’ebé mosu husi falha iha jestaun ka planeamentu.

Nia husu atu sira hala’o knaar ho korajen intelektuál, sensibilidade umana no integridade morál ne’ebé metin, tanba desizaun judisiál sira bele muda ema nia moris, afeta komunidade no determina konfiansa povu nian ba instituisaun judisiál.

Juíz foun na’in-12 ne’e konklui ho aproveitamentu faze estájiu nian, tuir artigu 40.º Dekretu-Lei n.º 10/2020, loron 25 Marsu, ho alterasaun husi Dekretu-Lei n.º 28/2024, loron 3 Jullu, no hetan nomeasaun definitiva no kolokasaun iha rejime efetividade iha kategoria Juíz 3.ª Klase.

Jornalista: Marcelino Tomae

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!