Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Díli, 07 Novembru 2026 (RAFA)– JU,S Jurídiku Sosiál Konsultoria husu bá Konsellu Superior Majistratura Judisiál (CSMJ-sigla portugés) atu la bele uza beibeik segredu justisa hodi taka informasaun sira ne’ebé ho natureza públiku.
Portavós JU,S Jurídiku Sosiál Konsultoria, Maria Agnes Bere, ba jornalista sira, Sesta-ne’e, iha Díli, hatete instituisaun judisiál sira labele uza konseitu segredu justisa ka segredu Estadu nu’udar justifikasaun jerál atu taka informasaun públika kona-bá atividade institusionál ne’ebé tuir lei la’ós iha natureza konfidensiál.
Advogada privada Maria Agnes Bere haktuir, konfidensialidade ne’ebé establese iha Estatutu Magistratura Judisiál aplika de’it ba prosesu dixiplinár bainhira prosesu ne’e sei iha faze instrusaun ka investigasaun.
“Públiku iha direitu atu hatene oinsá órgaun judisiál sira hala’o sira-nia responsabilidade, inklui desizaun sira hotu husi Konsellu Superior Majistratura Judisiál, nu’udar órgaun konstitusionál, ne’e natureza públiku,” portavós JU,S Maria Agnes Bere hateten.
Nia preokupa Konsellu Superior Majistratura Judisiál uza regra konfidensialidade atu taka informasaun hotu-hotu kona-bá atividade institusionál, liuliu informasaun ne’ebé la tama iha kategoria segredu tuir lei.
Nia husu atu Konsellu Superior Majistratura Judisiál no instituisaun judisiál sira hotu respeita prinsípiu transparénsia no asesu bá informasaun públika, atu públiku bele hatene no komprende atividade institusionál sira tuir lei ne’ebé vigóra.
JU,S apela bá Konsellu Superior Majistratura Judisiál, nu’udar órgaun konstitusionál tenke kumpre ronsponsabilidade institusionál ho prinsipiu transparensia, no respeitu bá legalidade.
Nia subliña, Estadu Timor-Leste inspira lei sira husi Portugál, tanba ne’e Konsellu Superior Majistratura Judisiál Portugál nian sempre públika desizaun sira ne’ebé ho natureza públiku, inklui prosesu disiplinár ne’ebé iha ona desizaun ne’e fó sai públiku.
Nia fundamenta, povu babain mós presiza asesu atu iha koñesimentu bá prosesu sira ne’e hotu, atu nune’e ema hotu-hotu bele hatene katak Konsellu Superior Majistratura Judisiál ne’e garantia duni legalidade responsabilidade bá intesrese ema hotu nian
Nia esplika katak lei mós estabelese prazu jerál administrativu bá desizaun Konsellu Superior Magistratura Judisiál iha kestaun barak atu análize no konsidera, hodi asegura legalidade iha funsionamentu tribunál no ezekusaun kna’ar Majistradu judisiál sira nian, presiza iha prontidaun atu konvoka enkontru estraordináriu, tuir nesesidade.
Nia afirma, Prezidente Tribunál Rekursu (PTR) Afonso Carmona no Sekretáriu CSMJ Yudi Pamukas tenke kumpre no submete an bá lei ne’ebé vigora. Tanba nu’udar juís sira, bainhira iha partisipasaun dixiplinár hasoru sira, tenke hetan tratamentu no atensaun hanesan, tuir prosedimentu legál ne’ebé aplika, la haree bá kargu ka pozisaun ne’ebé sira okupa.
Jornalista: Marcelino Marcelino
Written by: RafaFM
JU S Husu CMSJ Labele Uza Segredu Justisa Taka Informasaun Ho Natureza Públiku
todayNovember 20, 2026 11 2
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt