Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Profesór no jestór edukasaun hamutuk na’in-250 partisipa formasaun intelijénsia artifisiál no tranzisaun dijitál iha Díli, Kuarta 28 Outubru 2026.
Díli, 28 Outubru 2026 (RAFA) – Ministériu Edukasaun (ME) ho parseiru estratéjiku Koreia-Súl, Kuarta ne’e, fasilita formasaun ba profesór no jestór edukasaun hamutuk na’in-250 kona-bá intelijénsia artifisiál no tranzisaun dijitál.
Sekretáriu Estadu Ensinu Sekundáriu Jerál no Tékniku-Vokasionál, Domingos Lopes Lemos, hatete Ministériu Edukasaun haree ona oinsá transformasaun dijitál no intelijénsia artifisiál bele muda sosiedade, dezenvolvimentu industriál no sistema edukasaun, liuliu iha área ensinu tékniku profisionál.
Nia mós haktuir kona-bá esperiénsia ne’ebé sira observa durante vizita ofisiál ba Koreia-Súl iha fulan n hirak liubá hatudu oinsá ensinu tékniku-profisionál no eskola sira iha nasaun ne’e uza teknolojia hodi prepara juventude ba dezafiu no oportunidade iha futuru.
Nia afirma katak Timor-Leste tenke partisipa ativu iha transformasaun teknolojia mundiál, la’ós sai de’it espektadór.
“Transformasaun dijitál no intelijénsia artifisiál la’ós de’it tópiku modernu ka lia-fuan kapás sira. Sira reprezenta kbiit foun ida ne’ebé bele hadi’a kualidade edukasaun, sai espasu entre eskola no merkadu traballu, no hakarak juventude Timor-oan sira hotu ho koñesimentu ne’ebé nesesáriu ba sékulu 21,” dehan Sekretáriu Estadu Domingos Lopes Lemos.
Nia esplika katak partisipante na’in-250 ne’ebé inklui profesór Teknolojia no Multimédia, jestór GAT, no tékniku husi Ministériu Edukasaun no INFORDEPE, iha responsabilidade importante atu lori koñesimentu no abilidade foun sira ba eskola sira iha Timor-Leste.
“Imi mak multiplikadór no ajente transformasaun nian. Imi mak di’ak liu hotu atu lori naroman, abilidade no vizaun foun ne’e tama iha ita-nia aula laran no eskola sira iha Timor-Leste laran tomak,”subliña Domingos Lopes Lemos.
Nia mós relata reforma edukasaun no introdusaun teknolojia foun sei la hetan susesu se la iha apoiu no dedikasaun husi profesór no jestór tékniku sira.
Domingos Lopes informa katak liuhusi formasaun ne’e, partisipante sira sei hetan oportunidade atu aprende esperiénsia husi Coreia do Sul, inklui pratika edukasaun iha Meister High School no Asan Smart Factory High School, ne’ebé integra inteligénsia artifisiál, robotika no automasaun iha kuríkulu no atividade aprendizajen loroloron.
ME kontinua prepara planu atu harii Sentru Edukasaun IA no Dijitál iha kampu eskola téknika haat iha Becora. Sentru ne’e sei sai fatin referénsia nasionál atu dezenvolve no hasa’e abilidade dijitál profesór no estudante sira-nian.
Iha eventu ne’e, Sekretáriu-Jerál Rede TVET, Young Saim Kim, orgullu tanba bele servisu hamutuk ho parseiru sira husi Timor-Leste hodi realiza semináriu ne’e.
Nia husu ba partisipante sira atu fó atensaun no konsentra iha prosesu aprendizajen durante semináriu, atu atividade ne’e sai oportunidade útil ba sira-nia dezenvolvimentu profisionál.
“Ha’u hein katak semináriu ne’e bele fó koñesimentu no apoiu ne’ebé presiza, atu iha futuru imi bele sai profesór espesialista iha área edukasaun téknika no vokasionál, no hala’o knaar ho kompeténsia no orgullu,” tenik Young Saim.
Nia hatutan Governu no povu Koreia iha relasaun no kompromisu ho Timor-Leste durante prosesu naruk hahú husi tempu difísil, luta to’o hetan independénsia.
Jornalista: Cesarina de Carvalho
Written by: RafaFM
Profesór no Jestór Edukasaun Na’in-250 Partisipa Formasaun Intelijénsia Artifisiál
todayNovember 20, 2026 11 2
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt