Noticias

Ramos-Horta Felisita Lula no Afirma Demokrásia maka Forma Governasaun Ne’ebé Di’ak Liu

todayOctober 26, 2026 60

Background
share close

Díli, 26 Outubru 2026 (RAFA) – Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, felisita Lula da Silva ba vitória iha segunda volta hosi eleisaun prezidensiál brazileiru, no afirma katak demokrásia “hanesan dalan di’ak liu ba moris no forma governasaun nian”.

“Parabéns ba ha’u nia belun Lula. Parabéns ba ita-nia belun sira, povu brazileiru. Lula nia vitória hatudu mai ita katak demokrasia iha nia sa’e no tun, nia susesu no kontratempu, maski nune’e nafatin hanesan dalan di’ak liu ba moris no forma governasaun nian,” hatete Prezidente Repúblika José Ramos-Horta liu husi mensajen ne’ebé haruka ba RAFA.

Entre líder estranjeiru sira, ex-Prezidente Kolombianu, Gustavo Petro hanesan líder ne´ebé ba dala-uluk liu hato´o nia reajen iha nia plataforma X hodi dehan, “Di’ak, Lula. Ne’e hanesan triunfu ida ba umanidade no derrota estratéjiku ida ba forsa sira nakukun nian”.

Petro mós hatete katak “fasizmu hapara ona iha Amérika Latina, iha Brazil” no katak povu brazileiru konsege “hapara avalanche hosi bots falsu sira.”

Prezidente Uruguaiu nian, Yamandú Orsi temi katak nia ko’alia ona ho Lula liuhosi telefone.

“Ha’u foin ko’alia ho Prezidente eleitu Brazil nian, Luiz Inácio Lula da Silva hanesan belun ida”, nia hakerek iha rede sosial X. “Ha’u felisita nia ba nia vitória no ba selebrasaun demokrátiku ne’ebé maka reprezenta prosesu eleitoral ida”.

Prezidente Paraguai nian, Santiago Peña, destaka “loron demokrátiku boot ida” no “ajenda ida ne’ebé fahe ba integrasaun no dezenvolvimentu”.

Prezidente Panamá nian, José Raúl Mulino, felisita “povu brazileiru ba ezersísiu demokrátiku ne’e, no liuliu Prezidente Lula ba nia vitória”.

Prezidente Kuba Miguel Díaz-Canel hatete katak vitória ne’e garante “kontinuasaun hosi dalan ba dame, soberania, no justisa sosiál.” Nia hatutan tan katak Brazíl bele konta ho Kuba.

Prezidente Xile nian, Gabriel Boric, ne’ebé ukun entre 2022 no 2026, hakerek: “Ksolok boot tebes ne’ebé maka povu brazileiru foin fó mai ami!”

Nia agradese ba Lula “tanba nunka para atu luta, tanba sustenta esperansa ba mundu ida [ho tipu ida ne’ebé di’ak liu],” no konklui hodi nota katak nia “esperansa nafatin intaktu.”

Iha Arjentina, eis-Prezidente Cristina Fernández de Kirchner kongratula povu brazileiru no Lula, ne’ebé “hatene oinsá desperta iha nia kompatriota sira sentimentu no objetivu ne’ebé presiza atu manán funu ida-ne’e.” Tuir imprensa arjentina, Axel Kicillof no Alberto Fernández mós selebra rezultadu ne’e.

Prezidente Colombia nian Gustavo Petro deklara katak “fasizmu hapara ona iha Amérika Latina – iha Brazil.” Nia deskreve vitória hanesan “triunfu ida ba umanidade”.

Lula hetan deklarasaun matemátikamente eleitu hosi Tribunál Superiór Eleitorál (TSE) iha tuku 21:10 kalan iha loron-domingu, oras Brasília (9:10 AM iha loron-segunda iha Díli).

Ho 99.9% hosi estasaun votasaun sira ne’ebé maka relata (498,748 hosi 499,248) to’o tuku 9:38 PM oras Brasília nian, nia hetan ona votu 64,171,319 (51,77% hosi votu válidu sira) kompara ho 59,790,152 (48,23%) ba Flaroviál, Marsíliu Borginál nian votu 4.381.167.

Boletin votu mamuk hamutuk 1,429,282 (1.12%), no maizumenus votante millaun 128.1 maka vota. Livantajen ho pontu persentuál 3,5 maka besik dobru hosi tinan 2022, bainhira Lula halakon Jair Bolsonaro ho votu 50,90% hasoru 49,10%.

Kompara ho ronda dahuluk iha loron 4 Outubru-ne’e, iha ne’ebé Flávio Bolsonaro lidera ho 47,03% no Lula hetan 45,16%, kandidatu Partidu Traballadór (PT) nian hetan maizumenus votu millaun 10,3, enkuantu kandidatu Partidu Liberál (PL) hetan besik millaun 3,7.

Ida-ne’e marka ba dala haat Lula hetan prezidénsia. Nia governa hosi tinan 2003 to’o 2010 no fila fali ba kargu iha tinan 2023. Ninia mandatu foun hahú iha loron 01 Janeiru 2027. Tuir imprensa brazileiru, hanesan ba dala uluk dezde nasaun ne’e fila fali ba demokrasia ne’ebé maka kandidatu ida manán hafoin hetan fatin daruak iha primeira volta.

Jornalista: António Sampaio

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!