Noticias

UNICEF Enkoraja Jornalista sira Hametin Jornalizmu Klimátiku no Proteje Direitu Labarik

todayOctober 21, 2026 71

Background
share close

Díli, 21 Outubru 2026 (RAFA) – Fundu Nasoins Unidas ba Labarik (UNICEF) enkoraja jornalista sira iha Timor-Leste atu hametin kobertura jornalístika kona-bá mudansa klimátika, liuliu ninia impaktu ba direitu no moris labarik sira-nian.

Reprezentante UNICEF mai Timor-Leste, Patrizia DiGiovanni, hato’o mensajen ne’e iha abertura formasaun kona-bá mudansa klimátika ba jornalista sira, ne’ebé hala’o iha Díli, Kuarta ne’e.

DiGiovanni fundamenta katak formasaun ne’e importante atu hasa’e jornalista sira-nia koñesimentu no komprensaun kona-bá mudansa klimátika, inklui ninia impaktu ba labarik sira.

Nia subliña katak mídia iha papél importante atu forma komprensaun públiku, influénsia hahalok no fó informasaun ne’ebé komunidade sira presiza atu foti desizaun kona-ba risku no solusaun klimátika.

Reprezentante UNICEF hateten mudansa klimátika sai ona dezafiu boot ba labarik sira, maibé asuntu ne’e dala barak difísil atu esplika ba públiku tanba siénsia klimátika kompleksu, uza termu tékniku no informasaun ne’ebé la loos bele hamosu konfuzaun.

Tanba ne’e, nia konsidera jornalista sira-nia papél importante tebes atu hato’o informasaun klimátika ne’ebé loos, klaru no fasil atu komprende.

“Ema presiza informasaun klimátika ne’ebé sira bele komprende, fiar no uza atu halo asaun. Jornalizmu ne’ebé di’ak bele hetan evidénsia kompleksu no esplika saida mak informasaun ne’e signifika ba moris loroloron,” tenik DiGiovanni.

Tuir nia, jornalizmu klimátiku la’ós de’it kona-bá temperatura ne’ebé aumenta ka dezastre naturál ne’ebé akontese iha fatin dook, maibé mós kona-bá asesu família sira nian ba bee no ai-han, agrikultór sira-nia fonte rendimentu, preparasaun komunidade sira ba inundasaun no bailoro naruk, no labarik sira-nia saúde, seguransa no edukasaun.

DiGiovanni afirma katak reportajen klimátiku ne’ebé forte tenke bazeia ba fonte lokál no esperiénsia direta husi komunidade sira ne’ebé afetadu.

“Bainhira ita konta istória kona-ba komunidade ida ne’ebé hasoru falta bee, to’os-na’in ida ne’ebé hasoru mudansa padraun udan ka labarik ida ne’ebé nia edukasaun hetan difikuldade tanba udan-boot, ita halo mudansa klimátika sai realidade ba públiku,” nia subliña.

DiGiovanni akresenta katak informasaun ne’ebé loos no tempestivu bele ajuda komunidade sira prepara-an ba dezastre, komprende risku no foti medida atu proteje sira-nia an.

Nia konsidera katak jornalista sira iha responsabilidade atu halo governu, empreza no instituisaun relevante sira responsabiliza ba kompromisu no asaun klimátika ne’ebé sira promete ona.

Maski nune’e, nia enkoraja jornalista sira atu la foka de’it ba problema, maibé mós fó atensaun ba solusaun, hanesan uza enerjia renovável, jestaun bee ne’ebé di’ak, agrikultura sustentável no inisiativa komunidade sira nian atu hametin reziliénsia hasoru impaktu mudansa klimátika.

Nia informa katak, ho apoiu husi Ajénsia Kooperasaun Internasionál Korea (KOICA), UNICEF hala’o programa kona-ba mudansa klimátika iha munisípiu alvu haat. Nia mós hato’o agradese ba KOICA tanba suporta formasaun ba jornalista sira.

Nia hein katak, liuhusi koñesimentu ne’ebé jornalista sira hetan iha formasaun ne’e, sira bele hetan oportunidade atu vizita fatin implementasaun projetu nian, atu haree diretamente situasaun iha kampu no liga koñesimentu ne’ebé hetan ho realidade ne’ebé komunidade sira enfrenta.

Diretór-Jerál Sekretariadu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Florindo da Costa, mós konsidera formasaun ne’e importante atu hasa’e koñesimentu no kapasidade jornalista sira-nian, liuliu iha kobertura asuntu mudansa klimátika.

Nia hatutan SEKOMS kontinua loke dalan ba kooperasaun ho UNICEF atu servisu hamutuk hodi hametin kapasidade jornalista sira iha área ne’e.

“Importánsia formasaun ne’e mak atu fó kapasitasaun ba jornalista sira, hodi sira bele halo kobertura ne’ebé foka mós ba mudansa klimátika. Ami kontinua loke dalan ba UNICEF atu servisu hamutuk ho ami,” Florindo da Costa dehan.

Nia mós apelu ba jornalista sira atu kontinua servisu hamutuk hodi kria ambiente ne’ebé seguru no reziliente hasoru mudansa klimátika, hodi asegura futuru ne’ebé di’ak liu ba labarik hotu iha Timor-Leste.

Jornalista: Cesarina de Carvalho

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!