Noticias

Governu Sei Halo Inspesaun Bá Indústria Ne’ebé Prodús Tais Printing

todayOctober 13, 2026 82

Background
share close

Díli, 13  Outubru 2026 (RAFA)- Governu liu husi Sekretáriadu Estadu Arte no Kultura, tempu badak  halo inspesaun jerál ba industria iha Timor laran tomak ne’ebé prodús  tais printing tanba ne´e konsidera aktu plajiarizmu no kontra lei.

Sekretáriu Estadu Arte no Kultura (SEAK), Jorge Soares Cristóvão ba jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál, Tersa-ne´e, hatete governu la servisu mesak ko’alia kona-bá indústria, komersializasaun sira tais nian no Parlamentu Nasionál iha semana sira liubá aprova ona lei ba prosperidade indústria tanba ne’e hanoin katak governu sei halo esforsu másimu ba asegura orijinalidade husi tais ne´ebé reprezenta patrimoniu kultura Timor-Leste nian iha mundu.

“Ami sei tuur hamutuk ho Ministériu Komérsiu Indústria atu haree, oinsá mak atu kontrola sasan sira tama mai. Kopia ita nia orijinalidade tais sira ne’e, atu ita buka meius oinsá mak bele tun ba halo inspesaun hodi haree sasan sira ne’e,” hatete Sekretáriu Estadu Arte no Kultura, Jorge Soares Cristóvão.

Sekretáriu estadu ne´e esplika, sei define tipu ka marka sira ne’ebé Timor nian, se ekipa inspesaun tun ba haree mak bainhira realidade hatudu katak sira halo ida ne’e, prontu iha sasan koima ne’ebé atu fó ba sira.

Nia afirma, lei ida ne’e foin hetan aprovasaun husi Parlamentu Nasionál, hein lei ne’e Prezidente Repúblika promulga, maka sei husu ba Ministru Komérsiu Indústria atu orienta tékniku sira atu haree ona.

Husi lei ne’e mak sai baze ba kontrola sasan sira ne’e, mais depois Prezidente Repúblika promulga no vigora tiha mak implementa ida ne’e.

Iha fatin hanesan, responsavel ba Soru Na’in husi Munisípiu Baucau, Esperansa Bendita Guterres hatete, ida-idak ninia munisípiu tais kultura ne’ebé diferente.

“Nu’udar soru na’in Baucau ami husu se de’it mak kopia ami tais sira ne’e ami sei la tolera, duké Xina. Ne’ebé husu ba ministériu  relevante atu bele kontrola ida ne’e,” hatete  Esperansa Bendita Guterres .

Soru nain ne´e hatutan tais nu’udar identidade, se ema viola Timor nia identidade nu’udar Timor-oan la tolera.

Prezidente Repúblika, José Ramos Horta hatete, hanesan iha merkadu mundiál falsu lubuk ida loos ho kualidade, atu kontrola ne’e sira rai boboot sira la konsege kontrola, luta maka’as sempre Xina no Amérika, tanba produtu barak falsu iha Xina.

“Ita nian bele fasil liu kontrola, mais atu kontrola di’ak liu tau osan ba sira ne’ebé prodús iha rai laran,” hatete Prezidente Repúblika, José Ramos Horta.

Xefe Estadu husu ba Governu atu halo publisidade maka’as liu, tanba tais Timor ne’ebé kualidade karun liu, maibé ema hakarak sosa buat ne’ebé orijinál, sira lakohi sosa falsu.

Jornalista: Cristina Ximenes

 

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!