Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Díli, 06 Outubru 2026 (RAFA)- Fundasaun Mahein (FM), duvida ho desizaun Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID ne´ebé liberta arguidu na’in-haat kazu scam call centre iha otél Golgota no arguidu intermediáriu ka broker ida husi Sekretária Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE).
Diretór Ezekutivu Fundasaun Mahein, Nelson Belo ba jornalista sira iha Díli, Tersa-ne’e hateten, sistema judisiál no sistema seguransa iha Timor-Leste la dun forte, ida-ne’e motiva nafatin scamming kontinua buras iha Timor-Leste.
Nia argumenta, Estadu laiha mekanizmu kontrolu di’ak ba sidadaun Xina sira ne’ebé mak tama livre no sira ne’ebé mak hela ona iha Timor-Leste envolve atividade ilísitu depois kaptura tiha sai mai ba envolve fali kazu seluk.
“Prosesu instituisaun seguransa no ita nia sistema judisiál ne’e ninia situasaun ne’e oinsá, ne’e situasaun ida ne´ebé ita bolu ona pontu interogativu. Instituisaun ida bá kaptura lori mai instituisaun ida seluk dehan ne’e detensaun ilegal tanba laiha evidénsia. Ne’ebé iha nasaun ne’e instituisaun mak han malu, intervensaun nivél altu tenke halo, tanba saida mak mosu nune’e,” Nelson Belo preokupa.
FM consider bainhira prosesu sira ne’ebé mosu duvida no lori ba konflitu interese, estadu tenke buka mekanizmu ruma mak kria Komandu konjunta hodi servisu hamutuk ba kombate scaming no deporta fila arguidu sira, se lae sira sei kontinua atividade ne´ebé hanesan.
Kona-bá kazu ne’ebé rekrutamentu ilegal ba timoroan sira ba servisu estranjeiru no ema sai vítima, maibé liberta husi Tribunál ne’e presiza verifika tanba mosu konflitu interese instituisaun.
“Tanbasá Estadu laiha instituisaun atu verifika, agora ita tama ona iha sé mak atu bosok sé, maibé iha ka lae instituisaun ida ne’ebé populasaun deskonfia ema ida ba verifika katak buat ne’ebé mak nia halo ne’e loos ka sala, saida mak nia halo ne’e legál ka illegal, ne’e laiha entaun ema livre bosok ema ida, to’o sira kaer malu lori bá polísia nia oin halo akordu ida depois instituisaun ne’ebé rekruta ema ba rai li’ur ne’e iha legalidade ga lae iha lisensa ga lae, buat sira ne’e la iha husik de’it, ita bele dehan oferese husi estadu sé oferese husi estadu entaun instituisaun sira mak kondena malu de’it ona,” tenik Diretór Ezekutivu Fundasaun Mahein.
Ho situasaun sira ne´e, Fundasaun Mahein rekomenda, presiza aselera prosesu reforma justisa no reforma iha setór seguransa ho radikalmente, nune’e labele fó oportunidade ba atividade ilísitu kontinua buras iha Timor-Leste.
Fundasaun Mahein mós husu ba Ministériu Interiór, Ministériu Justisa no Prezidente Konsellu Ministru tenke halo intervensaun atu servisu hamutuk kombate scam call centre.
Jornalista: Juvinal Cabra
Written by: RafaFM
FM Duvida Tribunál Díli Liberta Arguidu Scam Call Centre Ho Broker SEFOPE
todayNovember 20, 2026 14 2
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt