Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Díli, 01 Outubru 2026 (RAFA)– Jurista Carmelita Caetano Moniz kestiona atividade ilísitu scam call centre ne’ebé kontinua akontese no buras iha Timor-Leste tanba sei fó prejuizu bá Estudu, bainhira arguidu barak hetan medida koasaun sira ne´ebé kaman no prizaun preventiva.
Carmelita Caetano Moniz hatete bá RAFA iha Díli, Kinta-ne’e katak, atividade scam call centre ne’ebé kontinua eziste iha Timor-Leste bele fó impaktu bá seguransa, estabilidade sosiál no responsabilidade Estadu nian atu kontrola atividade kriminál iha territóriu nasionál.
“Estadu nia dever no responsabilidade atu krime ne’e labele akontese barak liu iha rai ida-ne’e, kuandu krime barak liubá iha rai ida, sei fó todan liubá ita nia Estadu, tanba sira hela iha ne’e ba kumpere prizaun preventive estadu tenke fó han nia dáder, meudia, kalan, estadu tenke toma konta bá nia, ” hatete Carmelita Caetano Moniz.
Antiga Juíza ne’e esplika medida koasaun ne’ebé Tribunál fó ba arguidu sira husi scam call centre bazeia ba faktu no elementu sira ne’ebé Ministériu Públiku (MP) no autoridade polísial aprezenta iha audénsia primeiru interrogatóriu.
Nia subliña, bainhira Polísia kaptura ema ida iha situasaun flagrante delitu ka bazeia ba mandadu hosi Tribunál, suspeitu tenke lori ba autoridade judisiál tuir prazu dentru 72 oras. Tanba ne’e, tuir nia katak, se ema ida hetan ona medida koasaun hosi Tribunál, maibé depois kontinua halo krime ka la kumpre obrigasaun sira ne’ebé determina iha medida koasaun ne’e, autoridade kompetente bele halo kaptura fali bainhira iha faktu no prova ne’ebé relevante.
“Sei ema ne’e hetan tiha médida koasuan maka to’o ikus nia kontinua nafatin halo krime ida-ne’e, entaun Polísia kaer nafatin nia mai ho faktus katak nia halo tanba Krime ida, medida koasaun ne’e Juíz la bele foti ona ne’e Juíz tenke fó liu medida ida-ne’ebé maka as liu ona,” nia dehan
Antigun membru Parlamentu Nasionál ne’e fundamenta, tanba advogadu nia servisu atu defende no tribunál liu husi Juiz prosesu sira tenke tetu ho nia imparsialidade tomak katak sei ema ne’e la kumpri médida ne’ebé antes foti ona, iha médida seluk mak Prizaun Preventiva.
Nia dehan iha situasaun hanesan ne’e, Tribunál bele reavalia medida koasaun ne’ebé antes foti tiha ona, se rekizitu legál sira la kumpre, bele konsidera medida ida ne’ebé rigorozu liután, inklui prizaun preventiva.
Se arguidu la kumpre medida koasaun ne’ebé Tribunál foti ona, iha posibilidade atu aplika medida seluk tuir lei, inklui prizaun preventiva, dezde faktu no kondisaun legál sira justifika medida ne’e.
Fó hanoin fali katak, iha semana ne’e nia laran, autoridade seguransa Timor-Leste liu husi Diresaun Servisu Ivestigasaun Kriminál (DSIK) halo deteinsaun bá arguidu na’in-18 ne’ebé indentikadu kontinua hala’o atividade jogu ilísitiu scam call centre.
Jornalista: Marcelino Tomae
Written by: RafaFM
Aplika Medida Forte Kombate Atividade Ilísitu Scam Call Centre Iha Timor-Leste
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt