Noticias

KOICA Apoia Ministériu Saúde Kombate Dengue iha Timor-Leste

todayOctober 1, 2026 29

Background
share close

Díli, 01 Outubru 2026 (RAFA) – Korea International Cooperation Agency (KOICA), liu husi Organizasaun Mundiál Saúde (OMS), apoia Ministériu Saúde  Timor-Leste ho abate kilograma 6.000 kilogram no Malathion litru 3.100 hodi hametin esforsu prevensaun no kombate moras dengue iha Timor-Leste.

Diretora-Jeral Kuidadu Saúde Primária, Elizabeth Leto Mau, esplika katak abate mak produtu larvasida ne’ebé uza hodi kontrola ka hamate larva susuk ne’ebé moris iha bee, hanesan iha tanke, kontenadór no reservatóriu bee.

Malathion mak insetisida ne’ebé uza hodi kontrola susuk adultu, liuliu susuk Aedes ne’ebé bele transmite vírus dengue. Uza produtu hirak-ne’e tenke tuir orientasaun no prosedimentu seguransa ne’ebé determina hosi autoridade saúde.

“Abate ho Malathion ne’e importante tebes tanba ita-nia rai ne’e endémiku ba moras dengue. Bainhira udan tun, risku moras dengue aumenta. Entaun, sasán sira ne’ebé ita simu ne’e importante tebes atu apoia Ministériu Saúde halo prevensaun ba moras dengue,” hateten Elizabeth, Kuarta-ne’e, iha Díli.

Nia hatutan atividade kontrolu no prevensaun dengue hala’o ona durante semana rua liubá, no apoiu ne’e sei ajuda kompleta liután no hametin tan atividade Ministériu Saúde nian.

Iha fatin hanesan reprezentante OMS iha Timor-Leste, Arvind Mathur, konfrima entrega apoiu ne’e reflete parseria entre Ministériu Saúde, Ministériu Edukasaun, KOICA no OMS hodi proteje saúde no moris di’ak povu Timor-Leste.

“Apoiu ne’e primeiru liu atu haré ba kontrolu no prevensaun surtu dengue ne’ebé bele mosu iha futuru,” dehan reprezentante OMS  ne’e.

Nia informa katak, liu husi apoiu KOICA, fasilita ona aprovizionamentu abate kilograma 6.000 kilogram no Malathion litru  3.100 ba Ministériu Saúde, liuhusi Diresaun-Jeral Kuidadu Saúde Primária, hodi hametin intervensaun kontrolu vetór.

Apoiu ne’e sei uza hodi hametin prevensaun dengue iha eskola no komunidade, liuhusi esforsu hamenus fatin ne’ebé bele sai habitat ba susuk.

OMS konsidera kontrolu vetór ne’ebé efetivu, konxiénsia komunidade no asaun sedu importante tebes, liuliu tanba mudansa klimátika no kondisaun ambientál bele aumenta risku surtu dengue.

Aléinde apoiu Abate no Malathion, OMS mós entrega pakote materiál promosaun saúde no nutrisaun ba eskola sira.

Apoiu nutrisaun ne’e konsidera importante tanba Timor-Leste kontinua hasoru dezafiu malnutrisaun no aumenta risku ba moras la hada’et.

Arvind Mathur  hatete hahalok no toman ne’ebé influensia saúde hahú forma sedu iha moris, tanba ne’e eskola sira sai ambiente importante atu enkoraja estudante sira pratika ai-han saudável, atividade fízika no toman saudáveis seluk.

Materiál sira ne’ebé entrega sei apoia kampaña nutrisaun eskolár, atividade promosaun saúde, divulgasaun no envolvimentu parte interesada sira, ne’ebé lidera hosi Ministériu Saúde iha kolaborasaun ho Ministériu Edukasaun.

Nia espera materiál hirak-ne’e bele ajuda hodi halo informasaun kona-ba saúde sai vizível, atrativu no prátiku ba estudante sira.

Reprezentante OMS reafirma kompromisu atu kontinua servisu hamutuk ho Ministériu Saúde, KOICA no parseiru sira seluk, hodi hametin prevensaun dengue, saúde eskolár no kuidadu saúde primária ne’ebé reziliente iha Timor-Leste.

Jornalista: Cesarina de Carvalho

 

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!