Transladasaun Restus Mortais Preladus Katóliku Na’in-Haat Sinál Justisa Istórika no Unidade Nasionál

Selebrasaun missa solene funerál preladus katóliku na'in-haat iha Tasi-Tolu, Kinta 10 Setembru 2026.

Díli, 10 Setembru 2026 (RAFA)- Enkaregadu Negósiu Santa Sé, Reprezentante Diplomátiku provizóriu Vatikanu iha Timor-Leste, Monseñor Marcel Smejkal hateten, selebrasaun solene ba transladasaun restus mortais preladus Katóliku na’in-haat, Dom Jaime Garcia Goulart, Dom José Joaquim Ribeiro, Monseñor Martinho da Costa Lopes ho Dom Alberto Ricardo da Silva, nu’udar hahalok justisa istórika no mós sinál kle’an ba unidade nasionál.

“Ita-boot sira-nia Eminénsia, Bispu sira, reprezentante sira sosiedade sivíl nian, fiar-na’in doben sira, no povu tomak Timor-Leste nian, selebrasaun solene ida-ne’e, ne’ebé marka fila-fali restu mortál husi bibi-atan Igreja lokál ida-ne’e nian ba rai Timór nian, nu’udar hahalok justisa istórika nian. Maibé mós sinál kle’an unidade nasionál nian,” hatete  Monseñor Marcel Smejkal, Kinta-ne’e.

Diplomata Santa Sé ne’e hatutan, prosesu ne’e maka rezultadu frutuozu hosi entendimentu ne’ebé hetan iha Fevereiru 2026 entre Igreja Katólika no Governu Timor-Leste. Sinerjia fraterna ida ne’ebé fó onra ba pasadu hodi fó naroman ba futuru.

Monseñor Marcel afirma, iha liturjia ne’e, moras dékada sira liubá nian transforma ba esperansa bainhira povu simu fila fali sira-nia bibi-atan sira iha dame katedrál nian.

“Atu komprende signifikadu husi moris sira-ne’e ne’ebé oferese iha servisu, ita bele fila ita-nia matan ba hanorin husi Leão XIII kona-ba figura Evanjellu nian husi Bibi-Atan Di’ak ka Bibi-Atan Furak,” nia esplika.

Reprezentante Vatikanu ne’e dehan, Jesus maka bibi-atan auténtiku ida, ne’ebé prontu atu fó nia moris ba nia bibi sira. No Preladu na’in haat ne’e nia serbisu mak servisu auténtiku domin nian, ne’ebé iha abut iha Kristu nia kompaixaun ba ema lubun ne’ebé lakon.

Monseñor Marcel subliña katak serimónia ne’e mós nabilan ho naroman espesiál tanba akontese iha aniversáriu daruak viajen istóriku apostóliku Papa Francisco nian ba Timor-Leste iha fulan-Setembru 2024. No Amu-Papa nia liafuan sira ne’ebé selebra lasu ne’ebé labele kotu entre fiar katólika no identidade nasionál nu’udar mandatu ida.

Nia hanoin fali mensajen Papa Francisco nian ba povu Timor-Leste: “Amu-Papa Francisco husu ba imi atu proteje imi-nia rikusoin boot liu, labarik sira no ferik-katuas sira.”

Hafoin diskursu, komboiu transladasaun restus mortais preladus na’in-haat kontinua husi Tasi-Tolu ba Igreja  Parokia Katedral Imaculada de Conceicão hodi hala’o serimónia funebre no sepultamentu ikus.

Observasun RAFA iha terenu, restus mortais preladus na’in-haat to’o iha Igreja Katedral haleu tuku 21:20 Otl, sarani sira rihun ba rihun ho silensiu hodi  simu preladus na’in haat.

Entretantu husi Lia-Na’in sira simu restus mortais preladus na’in-haat ho lian dadolin tuir kultura Timor-Leste nian.

Aleinde ne’e simu husi parada militár no tambor sira antes lori ba iha Igreja Katedral laran fatin haloot ikus ba preladus sira.

Nune’e mós FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) prepara kainaun ho kilat sei tiru bainhira haloot preladus na’in-haat.

Jornalista: Juvinal Cabral / Fidelino de Araújo