Noticias

Kambate Ra’es-Badak La’os Ministériu Saúde Mesak

todayAugust 26, 2026 13

Background
share close

Díli, 26 Agostu 2026 (RAFA) — Ministra Saúde (MS), Élia A.A dos Reis Amaral, hateten  kombate  stunting ka ra’es-badak iha Timor-Leste nu’udar responsabilidade koletiva, la’ós Ministériu Saúde mesak.

Ministra Élia A.A dos Reis Amaral haktuir kona-ba rezultadu monitorizasaun husi Ministériu Saúde hatudu katak iha fatin balu iha bee ne’ebé kontaminadu ho bakteria ne’ebé bele fó risku ba saúde bainhira ema konsume.

Aleinde nutrisaun kondisaun psikolojia inan durante isin-rua bele iha impaktu ba saúde no dezenvolvimentu bebé. Maibe, atu kombate ho efetivu, presiza envolve ministériu relevante sira hanesan Ministériu Agrikultura, Ministériu Obras Públikas no Ministériu Solidariedade Sosial no Inkluzaun (MSSI).

“Tenke envolve mos Ministériu Agrikultura, oinsá bele dezenvolve di’ak liután produtu agríkola sira atu bele fornese ai-han ne’ebé nutritivu ba ema,” Ministra Élia dos Reis Amaral informa ba RAFA  iha Palásiu Governu, Kuarta-ne’e.

Nia hatutan Ministériu Obras Públikas mós iha papel importante, liuliu iha fornese no asegura asesu ba bee-moos, tanba bee kontaminadu bele sai fonte ba problema saúde.

“Ita la’ós de’it haré ba ai-han, maibé psikolojikamente oinsá bele lori inan ida ne’ebé iha oan iha kabun laran ho di’ak, ho pasiénsia, no saida maka bele halo iha korredór sira ne’ebé besik inan sira ne’ebé iha kondisaun isin-rua,” nia esplika.

Iha área saúde inan no oan, Ministériu Saúde fó atensaun ba feto sira iha idade reprodutiva, liuliu sira ne’ebé sofre anemia.

Ministra Saúde Élia dos Reis Amaral informa katak, durante tinan 2023 to’o 2025, Ministériu Saúde kontinua fó apoiu liuhusi suplemento asidú fóliku no ferru ba feto sira iha idade reprodutiva, ho kobertura ne’ebé, tuir nia, liu 98 porsentu.

Esforsu seluk mak Ministériu Saúde kontinua kria pakote saúde integradu atu aumenta kobertura atendimentu, liuliu ba komunidade sira ne’ebé dook husi postu no sentru saúde.

Ministériu Saúde mos organiza oráriu atendimentu kada semana atu fasilita tratamentu no monitorizasaun ba inan isin-rua sira.

Ministra Élia Amaral husu ba inan isin-rua sira atu kumpre orientasaun saúde no kontinua halo konsulta tuir oráriu, inklui uza kartaun saúde inan no oan hodi monitoriza kondisaun inan no bebé.

Nia mós relata monitorizasaun tenke hahú husi konsulta dahuluk, inklui teste HCG (human chorionic gonadotropin), no kontinua tuir orientasaun saúde to’o labarik atinji idade  7 anus, atu bele monitoriza saúde no kresimentu labarik.

Ministériu Saúde hamutuk ho Ministériu Solidariedade Sosiálno Inkluzaun  mós implementa pakote nutrisaun atu fó apoiu ba inan isin-rua sira ne’ebé vulnerável, liuhusi fornese ai-han ne’ebé nutritivu.

Ministra Saúde relata katak taxa stunting ka ra’es-badak iha Timor-Leste, tuir rejistu atual atinji ba  pursentu 45.

Jornalista : Remigia Locatelli

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!