Noticias

Labarik Kuaze 45% iha Timor-Leste Hasoru Problema Mánutrisaun

todayAugust 25, 2026 17

Background
share close

Díli, 25 Agostu 2026 (RAFA)- Ativista Índianu no Premiadu Nobel da Paz, Kailash Satyarthi iha nia aprezentasaun kona-ba “Social Protection and Community Programmes” iha Universidade Katólika Timorense (UCT-sigla portugés), Tersa-ne’e hateten, labarik liu 45% iha Timor-Leste hasoru problema mánutrisaun no konsidera ida-ne´e kauza husi sistema polítiku no impaktu ekonómiku globál.

Premiadu Nobel da Paz Kailash Satyarthi iha nia aprezentasaun husu ba estudante Servisu Sosiál iha UCT  atu labele haré de’it servisu sosiál hanesan karreira, maibé sai nu’udar responsabilidade moral atu proteje labarik no grupu vulnerável sira.

Maski nune’e, nia espresa respeitu boot ba profesór sira no haktuir katak nia rasik uluk hanorin iha universidade matéria Engenharia dezenhu transformadór voltagem aas, hafoin remata estudu hanesan engenheiru elétriku.

“Ha’u respeita tebes profesór sira. Maibé, liu-liu ha’u respeita labarik sira. Iha mundu ohin loron, labarik sira mak sai vítima boot liu ba kiak, funu no injustisa. Labarik sira nunka kria kiak, maibé sira mak sofre liután. Labarik sira nunka halo funu, maibé sira mak sai vítima boot liután,” Kailash Satyarthi hateten.

Premiadu Nobel da Paz ne’e afirma, dadus ne’ebé iha hatudu labarik iha mundu tomak liu millaun 250 ne’ebé la ba eskola, no millaun 138 mak servisu hanesan traballadór infatil iha mina, fábrika, to’os, no vítima ba eskravidaun no eksplorasaun seksuál.

Iha Timor-Leste rasik, Kailash Satyarthi nota katak liu 45% labarik hasoru problema malnutrisaun. Ida ne’e la’ós sira-nia sala, ne’e relasiona ho sistema polítiku no ekonómiku globál.

Nia mós kritika sistema ekonómiku globál ne’ebé la justu. Premiadu Nobel da Paz uza ezemplu kafé Timor-Leste nian.

“Imi produz kafé ne’ebé di’ak tebes. Maibé sosa no fa’an ho folin aas tebes, maibé la selu ho proporsaun hanesan ba agrikultór sira iha nasaun prodús,” Premiadu Nobel da Paz ne´e preokupa.

Faktu ne’ebé nia hato’o mak mundu gasta osan ba funu, defeza militár no armamentu dala 30 liután kompara ho osan ne’ebé presiza atu hamoos hamlaha iha mundu tomak.

Kailash Satyarthi hatutan, gasta dólar 30, maibé dólar ida de’it bele ajuda hamoos hamlaha ema hotu iha nasaun ida-ne’e, iha Amérika Latina, Ázia tomak no Áfrika tomak.

Premiadu Nobel ba Paz Satyarthi husu ba estudante sira atu iha mentalidade ema ne’ebé hatene rezolve  problema.

“Ita la’ós de’it rekoñese problema, maibé ita mós tenke sente problema ne’e. Sentimentu ne’e tenke forte tebes, to’o ita bele sente problema labarik sira hanesan problema ita rasik,” nia subliña.

RAFA nu’udar parseiru ofisiál mídia husi simeira neʼe no transmite diretamente sesaun hotu-hotu. Ho tradusaun ba Tetun, no mós halo kobertura notísia kona-ba eventu neʼe.

Jornalista: Juvinal Cabral dos Santos

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!