Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
Superiór sira husi Instituisaun F-FDTL partisipa iha abertura formasaun kona-bá prevensaun no kombate violénsia bazeia ba jéneru ba militár no polísia Feto sira ne'ebé organiza husi IDN, Segunda 24 Agostu 2026.
Díli, 24 Agostu 2026 (RAFA) – Institu Defeza Nasionál (IDN), Segunda-ne’e, fasilita formasaun ba membru militár feto, Polísia no estudante sira ho objetivu atu hasa’e koñesimentu no kapasidade kona-ba prevensaun no kombate violénsia bazeia ba jéneru (VBG), liuliu violénsia doméstika, iha instituisaun no sosiedade.
Xefe Estadu-Maior Jenerál F-FDTL, Tenente Jenerál Domingos Raul Falur Rate Laek, iha nia diskursu abertura ba formasaun iha Kuartel Jenerál F-FDTL ne´e hatete katak F-FDTL kontinua promove no halo mudansa atu hasa’e partisipasaun militár feto sira, inklui prepara sira ba lideransa no pozisaun estratéjika iha instituisaun militár.
“La naton de’it ita iha formasaun oin-oin atu prepara feto sira ba tuir akademia militár iha rai liur. Depois, ita prepara mos feto sira ho pelotaun ida atu ba Nova Zelandia ba misaun umanitária iha Nasaun Unidas nia mahon no gora ita haruka ona feto ida ba ne’ebá. Esforsu ne’e kontinua la’o, no ha´u hein katak iha tempu besik mai ita bele projeta feto sira ne’e ba pozisaun lideransa,” Tenente Jenerál Falur Rate Laek hateten.
Tenente Jenerál hatutan katak F-FDTL mós kontinua fó oportunidade ba militár feto sira atu asume pozisaun iha estrutura komandu, inklui iha nivel eskalaun no komandu pelotaun iha Komponente Terrestre, Baucau.
Iha futuru militár feto sira sei koloka mos iha pozisaun komandu iha postu destacamentu sira, hodi asegura partisipasaun feto ne’ebé ekilibradu iha estrutura militár.
Diretor Interinu IDN, Nuno Corvelho Sarmento, hatete katak formasaun ne’e fó atensaun ba komprensaun kona-ba violénsia doméstika, inklui violénsia físika, psikolójika, seksuál no ekonómika, ne’ebé bele akontese iha relasaun família ka parseiru íntimu. No formasaun ne´e kona-ba prevensaun violénsia doméstika, tanba ida ne’e tama iha knar instituisaun iha área defeza no seguransa.
“Ita hakarak promove no hatudu katak ita-nia knar la’ós aprende de’it kona-ba asuntu defeza no seguransa, maibé bainhira ita divulga no fó sai hanoin sira hanesan ne’e, ita kontribui atu hametin pás no halakon violénsia doméstika iha ita-nia rain no iha ne’ebé de’it,” hatete Nuno Corvelho Sarmento.
Nia esplika katak prevensaun violénsia doméstika presiza komprensaun no kompromisu husi parte hotu, tanba problema ne’e la’ós de’it afeta vítima, maibé mos família, komunidade no sosiedade tomak.
Ba estudante sira, formasaun ne’e fó oportunidade atu komprende katak prevensaun violénsia hahú husi edukasaun, mudansa atitude no promosaun relasaun ne’ebé bazeia ba respeitu, igualdade no dignidade umana.
Durante formasaun, partisipante sira mos hetan oportunidade atu hato’o no diskute realidade, situasaun no dezafiu sira ne’ebé vítima violénsia doméstika hasoru, inklui medu atu halo denúnsia, presaun sosial no difikuldade atu asesu ba apoiu no protesaun.
Diretor Interinu IDN hatutan katak kombate violénsia doméstika la’ós responsabilidade instituisaun ida de’it, maibé presiza kompromisu hamutuk husi família, komunidade, instituisaun estadu, forsa seguransa no juventude.
Liuhusi formasaun ne’e, IDN espera katak militár, Polísia no estudante sira bele sai parte importante iha esforsu nasional atu prevene violénsia doméstika no violénsia bazeia ba jéneru, no kontribui ba harii sosiedade Timor-Leste ne’ebé seguru, justu no respeitu ba direitu umanu.
Jornalista: João Carlos
Written by: RafaFM
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt