Noticias

Grupu Tékniku Ministeriál CPLP Konklui Dokumentu 28 Atu Lori Ba Reuniaun Konsellu Ministru

todayAugust 17, 2026 14

Background
share close

Díli, 17 Agostu 2026 (RAFA) – Reuniaun Grupu Tékniku Ministerial Komunidade Países de Língua Portuguesa (CPLP) konklui ona nia serbisu iha Dili, ho reprezentante Estadu-membru sira hodi atinji konsensu iha nivel tékniku ba dokumentu 28.

Iha finalizasaun ne’e halao mós deklarasaun kona-bá 30 Anus CPLP, ne’ebé sei lori ba apresiasaun no aprovasaun iha Reuniaun Konsellu Ministru CPLP.

Reprezentante Misaun Permanente Timor-Leste ba CPLP iha Lisboa, Konselleiru Aviano Faria, hateten prosesu reuniaun hahú iha Lisboa no kontinua iha Díli, husi loron 12 -17 fulan-Agostu 2026, ho objetivu atu halo revizaun no prepara dokumentu sira ne’ebé sei trata iha nivel ministerial.

“Durante ne’e CPLP alkansa buat barak, no ami konsege taka iha nivel tékniku ministerial ho konsensu dokumentu 28,” Aviano Faria esplika ba jornalista sira, Segunda-ne’e.

Nia informa katak dokumentu ikus ne’ebé kompleta iha reuniaun ne’e mak Deklarasaun kona-bá 30 Anos CPLP. Iha prosesu redasaun, kada Estadu-membru fó nia hanoin no kontribuisaun, konsidera interese no esperiénsia sira ne’ebé CPLP alkansa durante tinan 30.

Hafoin dokumentu sira kompleta iha nivel tékniku, prosesu sei kontinua iha nivel reprezentante permanente husi Estadu-membru sira, ne’ebé sei halo apresiasaun no revizaun fali antes dokumentu sira lori ba embaixadór no, ikus mai  ba ministru sira iha Reuniaun Konsellu Ministru CPLP.

Iha tempu hanesan, iha Díli hahú mós reuniaun Grupu Traballu ba Comité de Concertação Permanente (CCP), ne’ebé iha responsabilidade atu prepara ajenda no dokumentu sira ne’ebé sei diskute husi Embaixadór Estadu-membru CPLP.

Aviano Faria hateten katak grupu traballu CCP sei halo revizaun ikus ba dokumentu sira atu asegura katak buat hotu kompletu, loos no la iha dúvida ka komentáriu foun husi Estadu-membru sira.

“Dokumentu sira ne’e hotu ohin tenke taka loos ona, la iha tan ona ida atu hato’o dúvida iha nivel tékniku. Depois Embaixadór sira sei haré liután no prepara ona ba Ministru sira atu harè no aprova iha Konsellu Ministru,” nia afirma.

Enkontru Pontu Fokál Kooperasaun CPLP nian ba dala-52 mós konklui ona iha Dili, hafoin Estadu-membru sira halo balansu kona-bá implementasaun atividade no projetu kooperasaun nian, analiza proposta foun sira no identifika medida atu hametin monitorizasaun no avaliasaun ba rezultadu sira ne’ebé hetan ona.

Tema prinsipál ida iha enkontru ne’e mak reflesaun kona-ba revizaun Dokumentu Estratéjiku Kooperasaun no kontribuisaun pilár kooperasaun nian ba Vizaun Estratéjiku CPLP 2027–2033, iha tempu ne’ebé Komunidade prepara prioridade sira ne’ebé sei orienta ninia asaun iha tinan hirak oin mai.

Enkontru ne’e mós fó oportunidade atu análize proposta foun sira iha área kooperasaun, inklui direitus umanus, dezenvolvimentu sustentável iha nível munisípiu, edukasaun ambientál, oseanu, telemedisina no telesaúde.

Aleinde ne’e, partisipante sira mós analiza proposta rezolusaun sira ne’ebé sei aprezenta ba Reuniaun Ordináriu XXXI Konsellu Ministru CPLP, nu’udar parte husi preparasaun ba tomada desizaun iha nivel ministerial.

Ho konkluzaun reuniaun tékniku no Pontu Fokál ba dala-52, prosesu preparasaun ba reuniaun sira iha nivel Embaixadór no Ministru CPLP tama ona ba faze importante, ho objetivu atu finaliza dokumentu no prioridade sira ne’ebé sei orienta kooperasaun CPLP iha futuru.

Jornalista: Cesarina de Carvalho

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!