Noticias

Apoiu Subvensaun Ba Média Labele Bazeia Ba Gosta ka Lagosta

todayAugust 12, 2026 141 2

Background
share close

Díli, 12  Agostu  2026 (RAFA)- Observadór komunikasaun sosiál, Renato Apasege da Costa, suzere ba Governu liuliu Sekretária Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS)   atu garante prinsipiu transparénsia, responsabilidade, imparsiálidade no independénsia editorial iha ámbitu apoiuy subvensuan públiku ba órgaun komunikasaun sosiál ka média sira.

Tuir Renato Apasege da Costa, atu bele iha transparénsia ba atribuisaun fundu subvensuan públiku ne’ebé Konsellu Ministru aprova, foin lalais ne’e, presiza harii Komisaun Avaliasaun hodi halo avaliasaun antes mosu desizaun finál kona-ba subvensaun hirak ne’e hodi evita intervensaun polítika ne’ebé a-favór de’it ba gostu.

Renato Apasege da Costa hateten komisaun avaliasaun tenke kompostu reprezentante husi Konsellu Imprensa, sosiedade sivíl, asosiasaun jornalista sira inklui SEKOMS atu halo avaliasaun ho baze ba rekizitu ne’ebé klaru, objetivu no bele verifika.

“Pontu de referensia ne’ebé ita bele opta katak, média sira ne’ebé elizivel ba finansiamentu hosi governu maka sira ne’ebé prienxe rekizitu profisionalizmu, independénsia, transparénsia, no dezempeñu jornalístiku ne’ebé konsistente ba interese públiku. Avaliasaun tenke konsidera mós média nia track record hodi fó prioridade ba kobertura ho kualidade, ezatidaun no verifikasaun ba informasaun, profundidade reportajen nian, no abilidade atu produs jornalizmu investigativu ne’ebé deskobre asuntu sira importante ba públiku,” Renato Apasege da Costa hateten ba RAFA, Kuarta-ne’e.

Nia dehan, se apoiu ba média sira ne’e bazeia deit ba interese polítiku, subsídiu ne’e iha risku ba ezistensia média sira hodi sai kritiku ba fenomenu sosiál sira.

“Ita lakohi utilizasaun ka distribuisaun apoiu ne’e tanba deit ha’u gosta ka nia halo tuir ha’u nia hakarak,” Renato Apasege  da Costa afirma tan.

Nia sita mós hanoin balun husi filojofu Noam Chomsky  ne’ebé hateten dependénsia média ba fonte podér nian, inklui rekursu finanseiru bele influensia prosesu filtrajen notísia no bele kria presaun ne’ebé enkoraja média hodi evita reportajen ne’ebé prejudika ba sira nia atividade no desizaun lorloron.

Nia hatutan SEKOMS iha duni sereidade ba fundus ne’e, únika dalan no hodi hamosu transparénsia iha desizaun hotu, maka estabelesimentu komisaun avaliasaun  ne’ebe involve partes hotu presiza tebes duni.

Molok ne’e, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes,  ba jornalista sira, konfirma katak Governu sei halo verifikasaun no halo avaliasaun dezempeñu ba orgaun komunikasaun sosiál sira antes fó apoiu subvensaun ne’ebé Konsellu Ministru aprová ona, foin lalais ne’e.

Rejime subvensaun ba orgaun komunikasaun sosiál ne’e  promulga ona husi Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, nune’e SEKOMS hahú hela prosesu avaliasaun no verifkasaun ba órgaun komunikasaun sosiál sira ne’ebé sei sai benefisiáriu ba subvensaun husi  Orsamentu Jerál Estadu  (OJE) 2027.

“Ami halo hela verifikasaun, tantu ne’e la’ós ba média hotu-hotu, ne’e ba média ne’ebé nia hala’o servisu loro-loron, la’ós média ne’ebé ohin hala’o servisu  no aban mate tiha, fulan oin moris fali.  Ne’e lae, tantu ami halo hela verifikasaun, ami halo hela konsulta ho entidade ne’ebé atu halo avaliasaun no média ne’ebé karik  atu simu mós ne’e forma profisionál katak sira ne’ebé uza profisionalidade,” Expedito Dias Ximenes  informa ba jornlista sira iha Muzeu Resiténsia, Tersa-ne´e.

Nia hatutan  média sira ne’ebé audiénsia barak liu konserteza nia hetan barak liu tanba ne’e osan povu nia no estadu nian, tanba ne’e liuhosi subvensaun transferénsia públika ho nia  iha nia regra rasik.

Expedito argumenta objetivu prinsipál IX Governu fó apoiu  subvensaun ba orgaun komunikasaun sosiál, primeiru tanba haré orgaun komunikasaun sosiál hanesan pilár importante iha demokrasia no pilár konsilidasaun ba estadu direitu demokratikú.

Avansa teknológia iha kompetisaun barak husi média konvensioná privadu sira, ho plataforma dijitál liuliu imprensa sira mós hasoru difikuldade finanseiru, tanba ne’e SEKOMS halo diskusaun ho  média na’in sira, xefe redasaun no diretór informasaun sira mak ikus mai Governu sente katak presiza duni atu  fó apoiu liuhosi subvensaun públiku ba orgaun komunikasaun sosiál sira.

“Maské Governu fó apoiu subvensaun públiku ida-ne’e, maibé Governu nafatin firme garante laiha intervensaun ba independénsia editoriál, Governu sei respeitu nafatin no garante liberdade imprensa ho liberdade espresaun ne’e  grante iha ita nia konstituisaun artigu 40 ho 41,” Expedito informa.

Jornalista : Zita Menezes

 

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!