Noticias

Governu Ofisialmente Halo Lansamentu Komersiál Kabu Submarinu Ba Públiku

todayJuly 28, 2026 53 3

Background
share close

Díli, 28 Jullu  2026 (RAFA.TL)- Ministériu  Transporte no Komunikasaun (MTK) hamutuk  ho Cabo Timor-Leste, Empreza Públika (CTL.E.P), Tersa-ne’e, iha Bebonuk, Díli, halo Lansamentu komersiál  kabu submarinu ba públiku ho velosidade  internet lalais no baratu.

Primeiru-Ministru  Xanana Gusmão iha nia diskursu hateten, onra boot ida nia marka prezensa hodi halo  lansamentu  komersiál  kabu submarinu  Timor-Leste nian.

“Ita fó tan pasu importante ida, ho inísiu  operasaun  komérsial  husi ativu nasionál ne’e husi kabu  Timor-Leste. Ne’e signifiká  katak ita-nia país la depende barak ona ba ligasaun husi satélite ho rádiu, ne’ebé karun no ladún viaveis,” Xanana hateten.

Xefe ezekutivu ne’e afirma, kabu submarinu sei fó ba Timor-Leste asesu  ba kapasidade internasionál ne’ebé boot liu no proporsiona baze  ba servisu internet lais liu, viavel liu no asesivel liu.

Tuir Xanana, Governu  deside atu investe iha kabu  submarinu internasionál ida husi fibra ótika no desizaun ne’e  refleta vizaun  ba longu prazu ne’ebé estabelece ona iha Planu Estratéjikú Dezenvolvimentu Nasionál (PEDN) 2011-2030.

Ministru Transporte no Komunikasaun (MTK), Miguel Maques Gonçalves Manetelu esplika  iha loron 08 fulan-Jullu ne’e,  MTK ho CTL.E.P aprezenta ona ba  Konsellu Ministru katak bele halo lansamentu ba komérsializasaun, no iha tinan 2025 MTK halo uluk ona triál ba  instituisaun Governu sira to’o iha munisípiu sira uza ona  internet husi kabu submarinu no Janeiru 2026 Governu mós oferese triál mós  ba operadó telekomunikasaun sira ne’ebé eziste iha Timor-Leste.

“Momentu ne’e ita lansa ba komérsial, tanba buat hotu preparadu ona. Ne’ebé hakarak hatete ba públiku katak investimentu boot ida, mais hanesan Timoroan ita hotu tenke, liuliu ba sira ne’ebé mak peritu iha telekomunikasaun no IT nian la’ós de’it sira Governu nian, maibé ha’u husu ba Timoroan hamutuk halo diskusaun para oinsá ba oin, oportunidade mak ohin lori vantajen, maibé lori mós dezáfiu ba Timor  tanba ita tenke hakat pasu foun liga ba seguransa sibernetika no cybercrime,” Ministru Miguel Manetelu hateten.

Nia afirma operadór telekomunikasaun hansan Timor Telecom (TT),  Telemor no Telkomcel no ICP  mak sei asesu ba iha merkadu CTL,E.P no públiku bele sosa tutan fali husi operadór sira no operadó sira sosa internet kabu submarinu depende ba nesesidade merkadu nian, no komersializasaun kabú submarinu ne’e sei jere husi Cabu Timor-Leste (CTL.E.P).

Presu kabu submarinu iha merkadu ho presu hahú husi US$18.00  to’o US$34.00,   hahú iha lansamentu to’o iha  loron 31 fulan-Agostu 2026,  CTL.E.P sei fó diskontu 50% ba operadór  sira ne’ebé sei hola internet kabu submarinu.

Nia afirma iha projetu kabu submarinu ne’e husi inisiu to’o remata Governu aloká orsamentu hamutuk millaun 42 USD  to’o millaun 43 USD.

Jornalista : Zita Menezes

 

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!