Noticias

Governu iha Alternativu Responde Preokupasaun Folin Kombustível iha Merkadu Nasionál

todayMarch 10, 2026 252 2 5

Background
share close

DÍLI, RAFA.tl – Vise-Ministru Asuntu Parlamentar, Adérito Hugo da Costa hatete, Governu Timor-Leste iha ona alternativu hodi responde ba preokupasaun povu nian liga ho funu iha Médio Oriente ne’ebé fó impaktu ba iha folin kombustível iha merkadu globál.

Notísia Relevante: Konflitu Médiu Oriente, Reziliénsia Ekonómika Sudeste Aziátiku no Folin Petróleu Globál Ne’ebé Hamosu Krize Foun

Alternativa  Governu nian maka halo koordenasaun ho setór privadu sira, liu-liu empreza importadór  kombustível sira atu bele halo rezerva ba iha stock kombustível, karik funu ida ne’e kontinua Timor-Leste labele hetan impaktu ida negativu liu.

Ró petrolíferu halo karregamentu kombustível iha armazenamentu kombustível ETO nian iha Hera, Díli. Imajen/Rafa.tl

Vise-Ministru Asuntu Parlamentar, Adérito Hugo da Costa, Tersa (10/03/2026), iha Parlamentu Nasionál, haktuir antes ne’e hotu-hotu akompaña deklarasaun empreza nasionál Esperança Timor Oan (ETO-Group) nian, katak ETO garante rezerva kombustível ho volume sufisiente.

“Presu ida ne’e foin maka aumenta iha semana ida ne’e, governu sei foti desizaun no tau atensaun kuidadu hodi responde ba preokupasaun ida-ne’e. Funu ida ne’e bainhira maka termina, se funu ida ne’e maka kontinua aumenta iha tempu naruk, governu mós prepara ona senáriu sira, hodi sai hanesan alternativu, responde ba nesesidade ekonómiku povu nian,” Adérito Hugo da Costa hatete ba jornalista sira.
Governu kontinua observa situasaun hirak ne’e hodi bele prepara kondisaun hotu no responde ba situasaun difísil, tanba iha esperiénsia pasadu ne’ebé governu iha liga ho krize mundiál no Covid-19 ne’ebé fó  impaktu mós ba folin nesesidade báziku.

Iha fatin hanesan, prezidente Komisaun C Parlamentu Nasionál ba asuntu Finansas Públika, Cedeliza Faria dos Santos, informa, liga ho presu kombustível ne’ebé aumenta ona iha estasionamentu kombustível sira,  tuir loos kombustível sira ne’ebé iha stoke tuan la merese atu aumenta folin, maibé iha stoke kombustível ne’ebé foin tama maka presu aumenta, ne’e hotu-hotu tenke simu realidade  tanba ida-ne’e impaktu husi konflitu Estadus Unidus Amérika-Isael ho Iraun.

‘’Hakarak ka lakohi nia bele afeta ba presu iha mundu, maibe stock mina tuan maka iha  labele hasa’e presu karun,” Deputada Cedelizia Faria dos Santos afirma.

Nia informa Timor-Leste tau hela osan kuaze 2% iha fundu kontizénsia atu responde situasaun sira ne’ebé difísil, liu-liu fó subsídiu ba iha kompañia fonesidór kombustivel sira, hodi nune’e presu nesesidade sira kontinua normaliza.

Membru  Bankada Opozisaun FRETILIN, Antoninho Bianco hatete, governu tenke asume responsabilidade másimu, governu nia dever atu asegura seguransa enerjétika no mós seguransa alimentar.

Tuir nia, Timor-Leste sei enfrenta krize, tanba dau-daun ne’e, Timor-Leste la iha nia armajenamentu kombustível no depende de’it ba nesesidade importasaun sira.

Husi parte seluk Diretór Operasional Kompañia estasionamentu kombustível BidiQ, Carlos Vale hatete, fornesedór kombustível boot liu iha Timor-Leste mak ETO no Pertamina Internasionál, tanba ne’e hanesan postu abastesimentu sira fa’an tutan ho lukru ne’ebé iha no sei buka dalan atu mantein estabilidade folin kombustível no ajuda ekonomia komunidade iha Timor-Leste.

“Ha’u labele dehan númeru ne’ebé sira fornese mai ami, ida-ne’e segredu negósiu nian, maibé anteriormente iha diferensa ami manán litru ida to’o rua ho valór US$0,03, agora dau-daun diminui  folin, porque  ami konsidera mós ekonomia iha rai-laran, se ita hakarak ita-nia marjen lukru nafatin hanesan dau-dauk, entaun folin labele hanesan ne’e ona, folin se sa’e tan, agora gazoleu nia folin  kada litru US$1.35, gazulina kada litru US$1.23, mas ami prontu halo esforsu atu redus ami nia lukru, porque ami kontinua hanesan dau-daun ita manán dois ka três sentimu por litru, entaun folin ne’e dalaruma gazoleu kada litru ba to’o US$1.50, entaun ne’e impaktu maka’as,” Carlos Vale esplika.

Tuir observasaun Rafa.tl iha postu abastesimentu sira iha kapitál Díli, folin kombustível liu-liu Gazoleu ho folin sa’e ona ba US$1,35 kada litru no gazulina US$1,23 kada litru.

Notísia Relevante: ETO Garante Stock Kombustível Sufisiente Ba Konsumidór sira

Reportajen ekipa Rafa.tl

 

Written by: RafaFM

Rate it

Sé maka ita

Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.

Kontaktu sira
error: Content is protected !!