Ouvir RAFA Ritmo, Voz e Coração de Timor
F-FDTL konstrui uma ida ho medida 9x12 ho kustu US$15,000.00 entrega ba faluk Maria Pereira iha Suku Seloi Malere, Postu Administrativu Aileu Vila, Munisípiu Aileu, Domingu (01/02/2026). Imajen/Rafa.tl
AILEU, RAFA.tl– Komandu FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), Domingu (01/02/2026), ofisialmente inaugura no entrega uma ba esperansa ba faluk Maria Pereira.

Uma ba esperansa ne’e konstrui husi ekipa Unidade Enjeñaria F-FDTL hodi oferese ba faluk Maria Pereira, iha Suku Seloi Malere, Postu Administrativu Aileu Vila, Munisípiu Aileu.
Konstrusaun uma ba esperansa ne’e nu’udár parte ida husi planu no programa konstrusaun uma-50 ba família vulnerável iha ámbitu komemorasaun aniversáriu loron transformasaun FALINTIL ba F-FDTL ba dala-25 (02 Fevereiru 2001-02 Fevereiru 2026).
Uma ba esperansa ne’ebé F-FDTL konstrui ne’e hanesan projetu pilotu hahú ho uma ba esperansa unidade lima iha Munisípiu Baucau ho Aileu. Nune’e, ba oportunidade ne’e inaugura iha Aileu hanesan parte husi programa solidariedade sosiál.
Iha komemorasaun tinan 25 transformasaun FALINTIL la’ós de’it atu lembra istória luta libertasaun, maibé mós hatudu mudansa husi forsa rezisténsia ba instituisaun profisionál ne’ebé servisu ba povu.
Inisiativa ne’e reforsa relasaun entre F-FDTL no povu ho baze iha solidariedade, responsabilidade no umanidade.
“Ohin, iha Baucau no Aileu, ita inaugura la’ós de’it infraestrutura fizika, ita inaugura marku dignidade umana nian. “Uma ba Esperansa” enkarna vizaun Forsa Armada modernu ne’ebé komprende katak Defeza Nasionál labele haketak husi seguransa umana,” Xefe Estadu Maiór Jenerál F-FDTL, Tenente Jenerál Domingos Rául Falur Rate Laek nia dekursu ne’ebe lee husi Koronel Alberto dos Santos.
Tenente Jenerál Falur Rate Laek, subliña obra sira ne’ebé harii ho kosar no kompeténsia téknika husi militár sira no materializa ho apoiu indispensável husi Ministériu Defeza, hatudu katak farda kamufladu mak símbolu protesaun no refújiu ba sira ne’ebé vulnerável.
“Ida-ne’e mak kooperasaun sivíl-militár nia exelénsia: halibur dixiplina no kapasidade lojistika Forsa Armada nian ba nesesidade loloos populasaun nian, hametin lasu neʼebé labele kotu entre populasaun no nia instituisaun Defeza. Ba pesoál militár sira hotu ne’ebé hala’o serbisu ida-ne’e, ita-boot sira nia esforsu harii uma no hametin konfiansa ba instituisaun. Ita sei kontinua servisu ho rigór no umanizmu hodi garante katak, iha ita-nia protesaun, laiha ema ida maka ita husik hela ba kotuk,” Koronel Alberto dos Santos mensiona mensajen Tenente Jenerál Falur Rate Laek diskursu.
Iha fatin hanesan, Prezidente Autoridade Munisípiu Aileu, João Bosco dos Santos hateten uma ne’ebe konstrui husi F-FDTL hanesan parte ida mós kontribui ajuda Governu lokal.

Nia agradese ba F-FDTL bele tulun ona Governu lokal, tanba harii uma ba ema vulneravel tuir lolos governu lokal nia kompoténsia, maibé kabe mós ba orsamentu ne’ebe minimu, maibé parte F-FDTL tulun ona bele oferese uma ida ne’e ba faluk Maria Pereira.
“Ita hare uma ne’e tama ho kualidade tebes ho osamentu konstrusaun US$15,000.00 ne’e di’ak tebes. Ita sei hamutuk karik ba oin, se bele halo tan iha tinan sira tuir mai. Ohin, ha’u tama ba haree uma ne’e karik bele mós aumenta tan kama oan ruma, tanba uma di’ak tiha ona, maibé kama laiha, ida-ne’e hanesan proposta ida,” Prezidente Autoridade Munisípiu Aileu ne’e hateten.
Xefe Suku Seloi Malere, António dos Santos Loco rekoñese katak, durante ne’e faluk Maria hela iha uma ida ne’ebé harii dezde tinan 1999 ho kondisaun ladiak no ai-riin uma nian sira mós lahuk hotu ona.
“Ha’u hanoin ona señora Maria iha ha’u nia kakutak katak, señora Maria antes ne’e xefe suku sesante sira propoin ona Uma Kbiit Laek (UKL), maibé ferik ne’e la hetan, ha’u buka meius balun la hetan, maibé derrepenti mensajen balun ne’ebé hato’o husi administrador postu no ekipa enjeñaria F-FDTL katak, haré fatin ida ne’e no uma ne’e merese duni konstrui foun,” Xefe Suku Seloi Malere, António dos Santos Loco haktuir.
Benefisiáriu ba uma refere, faluk Maria Pereira kontente tebes, tanba hetan uma ida ne’ebé dignu oferese husi F-FDTL hodi bele tulun nia hamahon aan iha uma refere, tanba durante tinan barak nia laran, nia hela iha uma ida ne’ebé ho kondisaun aat.
“Ha’u kontente tanba uma ne’e mós halo hotu ona, uma ne’e durante halo fulan haat ba leten. Ha’u kontente haré uma kondisaun ne’e sira F-FDTL oferese ho di’ak tebes,” Maria Pereira hateten.
Maria ne’ebé ho idade idozu ona, durante ne’e mós moris ho kondisaun kbiit-laek, tanba ninia moris depende ba kualker sasan sira ne’ebé iha hodi faan iha merkadu hetan netik osan ba sustenta moris loro-loron nian.
Uma ba Esperansa ne’e ho medida 9×12 kompleta ho haris-fatin no iha kuartu tolu, sala vizita ida ho mós veranda.
Konstrusaun uma ne’e, hahú hatur fatuk dahuluk ba konstrusaun iha loron 01 fulan-Agostu tinan 2025 ne’ebé oferese husi instituisaun F-FDTL ho kustu US$15,000.00.
Reportajen ekipa Rafa.tl
Written by: RafaFM
F-FDTL Entrega Uma Ba Família Maria Pereira iha Aileu
Harii husi Nilton no Akita durante tempu susar sira hafoin referendu, Rádiu Rafa mosu nu’udar símbolu esperansa no rekonstrusaun iha Timor-Leste. Ida-ne’e maka estasaun rádiu dahuluk ne’ebé mosu hafoin independénsia, halibur foin-sa’e sira, habelar ksolok, no fó lian ba jerasaun foun, maski bainhira barak sei hela iha uma ne’ebé halo ho ahu-ruin hafoin destruisaun ne’ebé kauza hosi violénsia ne’ebé mosu hafoin referendu 1999, iha ne’ebé timoroan sira vota atu haketak hosi Indonézia no harii nasaun ida ne’ebé independente no livre.
Copyright Rafa.tl - Desenvolvido por Justweb.pt