Jesus Nia Moris Simples no Kiak iha Belem Lori Transformasaun Ba Ema Nia Moris

Imajen Ilustrasaun Natal

DILI, RAFA.tl – Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva, SDB hateten ho Jesus Nia moris simples no kiak iha Belem lori transformasaun ba umanidade, liu-liu iha ema nia moris hanesan sarani kristaun Katóliku.

Notísia Relevante: Natal Tempu Atu Hafoun Vokasaun Sarani Nian no Sai Roman Ba Sosiedade

Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva, SDB, iha nia omilia ba misa Natal kalan, iha Parokia Katedral Imaculada Conceição Vila-Verde, Díli, Kuarta (24/12/2025) hateten ohin kalan ho fuan ne’ebé nakonu ho gratidaun, hotu-hotu ne’ebé halibur iha ne’e agradese ba Maromak tanba sei hamutuk hodi selebra tan Natal dala ida.

Nia hatutan, Maromak ohin kalan dehan ba ita, o la mesak, korajen, Ha’u lao hamutuk ho o. Ha’u la ko’alia ho liafuan maibé ha’u halo an hanesan o no ba O, atu fó hanoin ba o, tempu atu hahú fali o nia moris hodi rekoñese hanesan Maromak Nia oan mane no oan feto sira, ida-ne’e mak tempu loos dunik atu hahú nian, ida-ne’e mak sentru ita nia esperansa. Perante ita kanek no failansu sira, ita nia pasadu, ita-nia tauk no ita nia preokupasaun ba futuru, verdade ne’e ida de’it, ita Maromak oan doben. Maromak nia domin la depende, nune’e mós sei la depende ho ita, ne’é mak domin ida gratuita.

Iha kalan ida-ne’e ita hetan resposta ho esplikasaun ba buat hotu, no buat ida deit mak vale, mak Maromak Nia grasa. Hanesan São Paulo ne’ebé dehan mosu mai grasa Maromak nian, laiha buat ida ne’ebé folin liu ida-ne’e. Maromak la fó buat seluk, maibé fó nia oan rasik no ida ne’e mak ksolok ne’ebé boot liu hotu ba umanidade.

Bainhira ita haré, ema nia ingratidaun ba Maromak, injustisa ne’ebé halo hasoru malu, mosu dúvida iha ema nia neon, maske Maromak halo di’ak barak tebes ba ema, Nia la keman atu tulun ema fiel nafatin ba Nia. Nia hadomi ita ema too mate. Nia hadomi ita no sempre hakarak di’ak mai ita, ida-ne’e Maromak nia segredu atu tama iha ita ema nia fuan. Maromak hatene dalan úniku atu salva ita, atu kura ita nia kanek. Maromak nia domin mai ita Konstante maibé ita hatan ho kontrariu.

“So ho Jesus Nia domin de’it mak bele transforma vida, bele kura ema nia kanek sira ne’ebé kle’an, liberta ema husi sirklu sira hanesan murmura no ignorante sira ho bisius sira,” Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva hateten.

Maromak fó ba mundu naroman ida iha nakukun laran, ne’ebé moris kiak, simples no ema hewai, maske lolos Jesus tenke moris iha Palásiu no fatin ne’ebé dignu, maibé Maromak uza dalan sira kiak no simples atu ema bele kompriende dunik oinsá Maromak hadomi ema too moris hanesan ne’e. Atu Maromak bele tama iha ema nia realidade lolos, Maromak bele sente ema nia mijeria no Maromak nia oan moris abandonadu atu dehan katak kada ema ne’ebé abandonadu ne’e Maromak oan, kada ema ne’ebé ita ignora ne’e Maromak oan, kada ema ne’ebé ita esplora ne’e Maromak oan, kada ema ne’ebé ita rai hirus hasoru nia ne’e Maromak oan.

Maromak mai ho kiak no simples, nune’e mós simu ema nia frakeza no frajilidade ho laran midar. Mai ita husi Maromak nia mizerikordia transforma ita nia mizeria.

Dala hira mak ema hamlaha ba domin, ba ksolok, ba justisa, ba lia loos. Dala hira mak ema fó han nia isin ho ai-han ne’ebé la hamlaha nian, keta halo sai tiha ema indiferente, lori hela mamuk ida mós iha fuan. Tanba ne’e iha kalan ida-ne’e buka atu ense ho Maromak nia domin.

“Maromak ne’ebé hola fatin besik ba ema kiak no ho nesesidade oin-oin, atu dehan katak hodi serbí kiak sira mak ema hadomi Maromak. Ne’e dunik hanoin kona-bá oan (Jesus), ema mós tenke agradese tanba ho Jesus mak ema mós sai Maromak oan,” nia tenik.

Ne’e dunik, iha kalan ida ne’e harohan atu liu husi kontempla no medita kona-bá prezépiu hanorin ita atu hatene saran mos ita nia moris. Hodi halo orasaun ‘Nai ita mak salva ha’u, hanorin ha’u atu serbí’ hodi tau iha fuan no neon katak hahú kalan ne’e ema hotu mesak ita nia maun-alin, hanesan mensajen Papa Leão XIV nian ba Natal ne’ebé dehan ‘Natal Nai Nian mak Natal ida dame nian’,  mai idak-idak lori ba família no iha fuan ksolok ida ne’e katak buat hotu ne’ebé selebra lori nafatin dame no domin iha moris ne’e.

Iha selebrasaun missa Natal kalan iha Igreja Parokia Katedral Imaculada Conceição, Vila-Verde, Díli ne’e partisipa mós husi Prezidente Repúblika José Ramos-Horta, membru Governu balun, inklui korpu diplomatiku sira balun no sarani sira hotu.

Iha observasaun Rafa.tl haré katak durante selebrasaun missa sarani sira hotu-hotu partisipa ho másimu no iha armadór Igreja Katedral nia sira hetan seguransa másimu husi Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) hodi halo kontrolu ba movimentasaun transporte sira inklui fó seguransa ba sarani sira ne’ebé partisipa missa.

Reportajen ekipa Rafa.tl